Maatschappelijke Dynamiek: De Stilte van Kritiek in een Cultuur van Macht

Inleiding: Reflectie op de reactie van DeventerWint.

Datum: 7 december 2024

De intentie van samenwerking, transparantie en participatie in besluitvormingsprocessen is een kernwaarde van De Kamer van Sociale Waarden. Helaas heeft mijn recente ervaring met DeventerWint aangetoond dat de praktijk soms ver verwijderd is van deze idealen. Na pogingen om mijn voorstel te delen via de Open-App van DeventerWint, werd ik zonder reactie uit de groep verwijderd. Dit leidde tot verdere pogingen om via individuele communicatie een dialoog te starten, die opnieuw strandden in misverstanden en wederzijdse blokkades.

In dit blogbericht deel ik de correspondentie, de visie van DeventerWint zoals zij die presenteren, en hoe hun handelen mijns inziens afwijkt van de door hen gecommuniceerde waarden. Ik reflecteer op de implicaties voor burgerparticipatie en de machtsdynamiek binnen dergelijke organisaties, en roep op tot een transparanter en inclusiever proces.

Het is mijn overtuiging dat openheid en samenwerking essentieel zijn om de energietransitie tot een succes te maken, en dat een kritische reflectie op gedrag en structuur ons dichter bij dit doel kan brengen. Dit blog biedt niet alleen inzicht in deze casus, maar ook handvatten voor een bredere discussie over participatie, macht en verantwoordelijkheid in een waarde-gedreven samenleving.

Uitleg over Achtergrond.

Het lijkt erop dat DeventerWint zich vooral richt op technologische oplossingen binnen de energietransitie, waarbij sociale aspecten mogelijk als een verstorende factor worden beschouwd. Dit kan bewust of onbewust gebeuren, maar het resultaat is hetzelfde: het sociale component – de stem van de omwonenden en bredere participatie – lijkt structureel onderbelicht te blijven. Dit roept vragen op over de werkelijke intenties van de groep en hoe zij hun positie en invloed gebruiken binnen de energietransitie.

Als sociale participatie expliciet wordt uitgesloten, biedt dat ruimte voor snellere besluitvorming en minder weerstand tegen bijvoorbeeld de plaatsing van windturbines. Dit kan echter leiden tot een situatie waarin besluiten top-down worden opgelegd, met alle gevolgen van dien voor vertrouwen, draagvlak en de impact op de lokale gemeenschap.

Door het sociale aspect te negeren, wordt er wellicht meer mogelijk binnen de “windbejacht” – ofwel de jacht naar het verwezenlijken van windenergieprojecten. Dit kan efficiënt lijken, maar het negeren van sociale waarden ondermijnt juist de langetermijndoelen van inclusieve, duurzame ontwikkeling. Zonder de betrokkenheid van omwonenden en stakeholders ontstaat er een kloof tussen technologische vooruitgang en de samenleving die deze vooruitgang zou moeten ondersteunen en ervaren.

Dit zou een belangrijk discussiepunt moeten zijn: hoe kan een balans worden gevonden tussen technologische innovaties en sociale rechtvaardigheid binnen de energietransitie? Het uitsluiten van sociale aspecten lijkt een gemiste kans en staat haaks op de principes van inclusiviteit en duurzaamheid die een rechtvaardige transitie zouden moeten begeleiden.



Datum: 7 december 2024.

Emails verstuurd naar: communicatie@deventerwint.nl

Onderwerp: RE: Uitnodiging tot dialoog en samenwerking

Beste beheerders van DeventerWint,

Ik ontving van Alexander Bakker een bericht waarna hij mij blokeerde (reflectie en feedback was wederom niet mogelijk):

Wij zijn de beheerders van de groep. Het staat iedereen vrij om er in te gaan als ze zich aan de regels houden, en we behouden het recht om mensen te weren om wat voor reden dan ook.

Je gebruikt nu de nummers uit die open app om die mensen persoonlijk en ongevraagd te benaderen. Dat is uiterst onethisch en mogelijk illegaal. Nogmaals de waarschuwing om daar direct mee op te houden.

Dank voor uw reactie. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat ik geen respect kan opbrengen voor de manier waarop de door u gecommuniceerde waarden en normen niet in lijn lijken te zijn met uw handelen. In uw statuten stelt u dat u streeft naar samenwerking, gelijkwaardigheid en transparantie, maar de praktijk weerspiegelt iets anders.

Mijn intentie is altijd geweest om constructief bij te dragen aan het gesprek over duurzame energie en de impact op de gemeenschap. Mijn pogingen om in contact te treden, zowel via de groep als individueel, waren gericht op het delen van ideeën en inzichten, niet om ongemak te veroorzaken. Het is teleurstellend dat mijn inspanningen consequent worden afgewezen zonder een inhoudelijke reactie of een open dialoog.

Omdat DeventerWint een WhatsApp groep heeft om aan deel te nemen, heb ik geprobeert mijn voorstellen binnen die Open-App te delen. Zonder enige respons werdt ik uit de groep gegooit en heb vervolgens een artikel gemaakt, waarop ik uitleg wat dit zegt over de machtsdynamiek en de consequenties voor DeventerWint. Nadat ik het bericht deelde onder aléén de beheerders en 2 leden die verzochten om zonder onderbouwing mij te blokkeren, resulteerde dit in wederom zonder enige onderbouwing tot een volledige blokkade van mijn WhatsApp.

DeventerWint profileert zich met de volgende woorden:

Het samen met alle belanghebbenden (bewoners, gemeente en andere betrokkenen) in gezamenlijk en bovenal gelijkwaardig overleg komen tot duurzame energie oplossingen die bijdragen aan klimaatdoelstellingen, waarbij alle facetten van de gezondheid van mens en dier in de gemeente Deventer voorop staan.

De beschuldiging dat mijn benadering “onethisch” of “mogelijk illegaal” zou zijn, wijs ik met klem af. De informatie die ik heb gebruikt, is afkomstig uit een openbare groep, en mijn acties waren gericht op het zoeken naar dialoog binnen een context waarin samenwerking en participatie centraal zouden moeten staan.

Hoewel ik uw waarschuwing zal respecteren en geen verdere directe pogingen zal ondernemen om met leden van de groep te communiceren, blijf ik van mening dat uw aanpak haaks staat op de principes die u zelf uitdraagt. Mocht u in de toekomst bereid zijn om een oprechte en transparante discussie te voeren over deze kwesties, dan sta ik daarvoor open.

Tot die tijd acht ik mijn bevindingen meer dan een mening. Deventerwint is een rechtspersoon die zijn gedragingen vast legt in statuten. Niet voor maar een stichting genoemd te kunnen worden. Maar omdat de burger en het bedrijfsleven ziet wie het tegen over zich heeft. En dat staat bij deventerwint door jullie gedrag, ter discussie.

Met vriendelijke groet,

 Alexander Groenheide

——– Oorspronkelijk bericht ——

Datum: 6 december 2024

Onderwerp: Uitnodiging tot dialoog en samenwerking

Beste leden van DeventerWint,

Naar aanleiding van mijn eerdere correspondentie en het delen van het artikel “Maatschappelijke Dynamiek: De Stilte van Kritiek in een Cultuur van Macht” (https://www.dekvsw.nl/maatschappelijke-dynamiek-de-stilte-van-kritiek-in-een-cultuur-van-macht/), wil ik graag mijn intentie verduidelijken. Mijn doel is en blijft om samenwerking te bevorderen en een constructieve bijdrage te leveren aan het debat over participatie en risicomanagement bij windprojecten.

Hieronder licht ik enkele belangrijke punten toe:

1. Kernwaarden en samenwerking

Intenties
Het persbericht van De Kamer van Sociale Waarden benadrukt dat wij openstaan voor samenwerking met gemeenten en organisaties bij de implementatie van mega-windturbines. Participatie en betrokkenheid van omwonenden staan hierbij centraal.
https://www.dekvsw.nl/persbericht-de-kamer-staat-open-voor-samenwerking-met-gemeenten-en-organisaties-rond-de-implementatie-van-mega-windturbines/

Oproep aan stakeholders
Wij roepen alle betrokkenen op om gezamenlijk te werken aan een eerlijke en duurzame energietransitie, gebaseerd op transparantie, participatie en zorg voor mens en milieu.
https://www.dekvsw.nl/oproep-aan-alle-stakeholders-samen-bouwen-aan-een-eerlijke-en-duurzame-energietransitie/

Financiële voordelen van community-based projecten
In een van onze recente publicaties worden de financiële voordelen van community-based windenergieprojecten beschreven. Zulke projecten bevorderen niet alleen lokale betrokkenheid, maar bieden ook economische voordelen en versterken het eigenaarschap van de gemeenschap.
https://www.dekvsw.nl/financiele-analyse-en-voordelen-van-een-community-based-windenergieproject/

2. Belangrijke punten van ons voorstel

Participatieplatform en doorlopende risicotaxaties

Wij stellen voor om doorlopende risicotaxaties in te voeren gedurende de volledige levenscyclus van windturbines. Dit draagt bij aan de bescherming van volksgezondheid en versterkt de betrokkenheid van omwonenden. Ons participatieplatform biedt daarnaast een krachtig hulpmiddel om transparantie en samenwerking te bevorderen.

Publicatie en transparantie
Om onze inzet voor transparantie te onderstrepen, hebben wij onze correspondentie met belanghebbenden (waaronder DeventerWint) gepubliceerd. Dit kunt u terugvinden op:
https://www.dekvsw.nl/volksgezondheid-risicotaxatie-participatie/

Betrokkenheid van diverse partijen
Wij hebben contact gezocht met verschillende stakeholders, waaronder de Provincie Overijssel, gemeenten, actiegroepen en burgerinitiatieven, om samen tot een breed gedragen aanpak te komen die zowel de energietransitie als de leefomgeving ten goede komt.

3. Intentie en oproep tot samenwerking

Ik begrijp dat mijn eerdere acties, zoals het delen van een artikel en onze correspondentie, wellicht anders zijn ontvangen dan bedoeld. Mijn intentie is nooit geweest om spanningen te creëren of verdeeldheid te zaaien. Integendeel: mijn doel is altijd geweest om een open en respectvolle dialoog te voeren, met gedeelde waarden zoals transparantie, participatie en zorg voor elkaar als uitgangspunt.

Daarom wil ik u graag uitnodigen om gezamenlijk te onderzoeken hoe wij onze inzichten en expertise kunnen bundelen. Ik ben ervan overtuigd dat we door samenwerking de belangen van omwonenden, milieu en volksgezondheid beter kunnen dienen. Ik sta open voor een gesprek en hoor graag hoe wij deze samenwerking kunnen vormgeven.

Ik kijk uit naar uw reactie en hoop op een constructieve dialoog,

Alexander Groenheide

Voorzitter Stichting: De Kamer van Sociale Waarden
Het sterkste sociale netwerk van Nederland.

Laurastraat 87, 6471 JJ Eygelshoven, Nederland

e-mail: info@dekvsw.nl
Mobiel: +31(0)6-53445054

https://DeKvSW.nl

Songtekst voor het lied: “DeventerWint, maar niet voor de kleine man”

Welkom bij dit lied, een humoristische en ironische kijk op de machtsspelletjes binnen de energietransitie, geïnspireerd door de dynamiek die we zien in projecten zoals DeventerWint. Net als in het artikel “Maatschappelijke dynamiek: de stilte van kritiek in een cultuur van macht” legt dit lied de vinger op de zere plek: hoe macht, geld en duurzaamheid niet altijd hand in hand gaan met transparantie en gelijkheid. Laat je meenemen in een muzikale satire die op luchtige wijze kritische vragen stelt over wie er écht wint in een cultuur van macht.

Couplet 1:
Ik loop deur Deventer, bekiek mien mooie stad,
Ze zeet: “Wij ween duurzaam, met wind hebben wie ’t zat.”
Maor as ik deurvraog, word ’t snel wat minder fris,
’t geld giet naar de toppen, en ik vrog mij af waor ik bin.

Refrein:
DeventerWint, maor niet veur de kleine man,
’t bestuur spint de garen, en de rest die mag an ’t san.
Ze zeet: “Samen delen,” maor ik heb niks te zeg’n,
De wind die waait oaveral, behalve in mien eigen.

Couplet 2:
Ze hew’n ’n vergadering, in ’t huis oaver de IJssel,
Keurig in ’t pak, met taart en lekkere spijs.
Ze zegn: “Wind is vrijheid,” maor ik zeg: “Kom nou toch,
Vrijheid veur wie? As ik an ’t betalen moch?”

Refrein:
DeventerWint, maor niet veur de kleine man,
’t bestuur spint de garen, en de rest die mag an ’t san.
Ze zeet: “Samen delen,” maor ik heb niks te zeg’n,
De wind die waait oaveral, behalve in mien eigen.

Brug:
En as ik vraag: “Wat mut ik dan doen mit mien stem?”
Ze zegn: “Geen zorgen, wij regel’n ’t wel allem.”
Maor ik zie alleen mar graaiers, met stropdassen zo strak,
Ze hew’n alles al bedacht, en wij hew’n geen geluk.

Brug:
En as ik vraag: “Wat mut ik dan doen mit mien stem?”
Ze zegn: “Geen zorgen, wij regel’n ’t wel allem.”
Maor ik zie alleen mar graaiers, met stropdassen zo strak,
Ze hew’n alles al bedacht, en wij hew’n geen geluk.

Refrein:
DeventerWint, maor niet veur de kleine man,
’t bestuur spint de garen, en de rest die mag an ’t san.
Ze zeet: “Samen delen,” maor ik heb niks te zeg’n,
De wind die waait oaveral, behalve in mien eigen.

Outro:
Dus Deventer, oe mooie stad, met molens in de lucht,
Ze zegn: “Alles is eerlijk,” maor ’t voelt meer as beducht.
Wie hebt wind en water, en ’n volk dat wel wil,
Maor geef ons dan eerlijkheid, dan wordt wie pas stil.

In een samenleving die steeds complexer wordt, speelt maatschappelijke dynamiek een cruciale rol in hoe we omgaan met kritiek, samenwerking en macht. Maar wat gebeurt er als die dynamiek wordt gedomineerd door weerstand tegen feedback en de behoefte om afwijkende stemmen te onderdrukken? Het recente incident binnen de DeventerWint-groep, gecombineerd met bredere maatschappelijke observaties, biedt een scherp inzicht in hoe machtsstructuren de dialoog belemmeren.


  1. Wat is Maatschappelijke Dynamiek?

Maatschappelijke dynamiek verwijst naar de interacties en verhoudingen tussen individuen, groepen en instellingen binnen een samenleving. Het bepaalt hoe we samenwerken, conflicten oplossen en beslissingen nemen. In gezonde dynamieken:

Feedback wordt gewaardeerd als een motor voor groei.

Kritiek leidt tot reflectie en verbetering.

Macht wordt uitgeoefend met verantwoording en openheid.

Maar als deze dynamieken worden vervormd door machtsstructuren, verandert het speelveld. Feedback wordt als bedreiging ervaren, kritiek wordt gesmoord en macht wordt een middel om controle te behouden.


  1. Het Voorval met DeventerWint: Een Case Study

Binnen de DeventerWint Open App, een groep bedoeld om te discussiëren over de energietransitie, vond een opvallend incident plaats. Alexander Groenheide, een lid met kritische en constructieve bijdragen, werd het onderwerp van een voorstel om hem te blokkeren. Dit gebeurde zonder inhoudelijke discussie, wat wijst op een diepere dynamiek van macht en uitsluiting.

Machtsstructuren in de Groep

Feedback als bedreiging: De bijdragen van Alexander, gericht op samenwerking en duurzaamheid, werden niet inhoudelijk beantwoord. In plaats daarvan werd er gepleit voor zijn uitsluiting.

Blokkeren als machtsmiddel: Het voorstel om hem te blokkeren symboliseert een onwil om met kritiek om te gaan, een patroon dat ook breder zichtbaar is in de samenleving.


  1. Brede Voorbeelden van Weerstand tegen Feedback

Dit fenomeen is niet uniek voor DeventerWint. We zien vergelijkbare dynamieken in scholen, bedrijven en zelfs overheidsinstellingen. Hier zijn enkele voorbeelden:

Scholen en Ouders

Ouders die feedback geven op het onderwijs van hun kinderen, ervaren vaak weerstand als ouders daarover ook met elkaar in geaprek kunnen:

Voorbeeld: Een ouder stelt kritische vragen over de inzet van externe tests die de privacy van kinderen schenden. In plaats van een open gesprek, worden deze zorgen genegeerd of geminimaliseerd. En besturen zwijgen of worden niet geïnformeerd.

Gevolg: De ouders voelen zich buitengesloten, terwijl de school in een positie blijft waarin het niet hoeft te veranderen.

Bedrijven en Medewerkers

In organisaties zien we dat medewerkers met innovatieve ideeën vaak tegen een muur van bureaucratie aanlopen:

Voorbeeld: Een medewerker wijst op inefficiënte werkprocessen. De reactie? De leidinggevende ziet dit als een persoonlijke aanval en zet de medewerker weg als “lastig.”

Gevolg: Innovatie wordt gesmoord en de organisatie blijft in stagnatie.

Overheidsinstellingen

In het publieke domein leidt feedback van burgers vaak tot defensieve reacties:

Voorbeeld: Een burgerorganisatie stelt vragen over de transparantie van gemeentelijk beleid. In plaats van antwoorden, wordt de groep weggezet als “tegenstanders.”

Gevolg: Burgers verliezen vertrouwen in de overheid, wat leidt tot polarisatie.


  1. De Dynamiek van Macht: Waarom Luisteren Moeilijk Is

De weerstand tegen feedback is vaak een direct gevolg van machtsdynamiek:

  1. Behouden van controle: Machtige posities voelen kritiek als een bedreiging voor hun autoriteit.
  2. Hiërarchieën: In starre structuren wordt feedback vaak gezien als een inbreuk op de “orde.”
  3. Cultuur van angst: De angst voor verandering of gezichtsverlies verhindert een open dialoog.

In het geval van DeventerWint leidde deze dynamiek tot een voorstel om een kritische stem uit de groep te verwijderen, wat een signaal is van een grotere trend in onze samenleving.


  1. Hoe Doorbreken We Deze Dynamiek?

Om gezonde maatschappelijke dynamieken te bevorderen, zijn er stappen nodig om inclusiviteit en samenwerking te versterken:

  1. Cultiveer een Feedbackcultuur

Organisaties en groepen moeten leren dat feedback geen aanval is, maar een kans tot groei:

Actiepunt: Maak ruimte voor kritische stemmen en behandel deze met respect.

  1. Verantwoording binnen Macht

Macht moet transparant en verantwoordelijk worden uitgeoefend:

Actiepunt: Stel structuren in waarin macht wordt gecontroleerd door participatie en dialoog.

  1. Leer omgaan met Kritiek

Educatie en training in conflictresolutie en constructieve communicatie kunnen weerstand verminderen:

Actiepunt: Organiseer trainingen voor scholen, bedrijven en gemeenschappen.


Conclusie: Samen naar een Inclusieve Dynamiek

Het incident binnen DeventerWint en vergelijkbare voorbeelden illustreren hoe weerstand tegen feedback en machtsdynamieken de groei van samenlevingen beperken. Als we willen bouwen aan een duurzame, inclusieve toekomst, moeten we leren luisteren naar kritiek, openstaan voor verandering en macht gebruiken als een middel voor samenwerking in plaats van controle.

De uitdaging is groot, maar de beloning nog groter: een samenleving waarin iedereen gehoord wordt en waarin verschillen bijdragen aan een gezamenlijke vooruitgang. Wat gebeurt er als we eindelijk leren luisteren? Dat is een vraag die we niet langer kunnen vermijden.

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven