1. De radertjes van de jeugdzorgindustrie
🧩 Van Beschermingssysteem naar Productieketen van Zorgen
Waar jeugdzorg oorspronkelijk bedoeld was als schild voor kwetsbare kinderen, functioneert het in de praktijk steeds meer als een gesloten ecologie van afhankelijkheden. Dit systeem is niet gebaseerd op genezing, herstel of versterking van gezinnen, maar op het perpetueren van signalering, rapportage en controle.
De vergelijking met een machine is treffend:
- Ieder onderdeel (Raad, GI, Instelling, Veilig Thuis, Rechter) heeft een nauw afgebakende functie.
- Maar géén enkel onderdeel draagt eindverantwoordelijkheid voor de totaliteit van het proces.
- Daardoor ontstaat een zelfversterkende structuur die handelt zonder rekenschap of correctie van binnenuit.
🔄 De Reproductie van Bezorgdheid als Bestuurlijke Brandstof
- De Raad voor de Kinderbescherming legitimeert zijn rol door zorgen te benoemen – zonder oordeel over oorsprong of impact.
- De Gecertificeerde Instelling (GI) voert vervolgens deze zorgen uit alsof ze feiten zijn, met als gevolg onmiddellijke interventies.
- Instellingen ontvangen het kind en worden deels gefinancierd op basis van de zorgzwaarte, wat de continuering van de plaatsing in de hand werkt.
- Veilig Thuis kijkt weg zodra een instelling het label “behandeling” draagt, zelfs als er geen therapeutisch traject actief is.
- De rechter oordeelt op basis van rapporten die zelden het perspectief van het kind of diens netwerk bevatten, en vaak samengesteld zijn door diezelfde instellingen.
📌 Gevolg: een systeem dat niet handelt vanuit waarheid of dialoog, maar vanuit bevestiging van de eigen zorgen. Zorgen zijn geen incident meer, maar valuta geworden.
🧠 Systeemdenken: Feedbackloos Functioneren
In systeemtheorie noemen we dit een gesloten feedbackloop zonder negatieve terugkoppeling. Normaal gesproken zou een systeem gecorrigeerd worden bij fouten (negatieve feedback). In de jeugdzorg geldt:
- Signalen → zorgen → actie → rapport → verlenging → nieuwe zorgen.
⚠️ Maar er is geen correctief mechanisme, want:
- Er is geen onafhankelijk toezicht binnen instellingen.
- Het kind of de ouder heeft nauwelijks toegang tot serieuze rechtsbescherming.
- Klachtenprocedures zijn traag en vrijwel nooit met herstellende werking.
⚖️ Ethiek en Verantwoordelijkheid
Deze structuur ontneemt betrokkenen hun moreel handelen. Professionals worden:
- Uitvoerders van procedure, niet van geweten.
- Verantwoordelijk voor taken, maar niet voor uitkomsten.
👉 Dit leidt tot een ethisch vacuüm: iedereen doet zijn werk ‘zoals het hoort’, terwijl het geheel schadelijk kan zijn.
📣 De Belangrijke Vraag: Wie Is Aansprakelijk?
Zolang niemand verantwoordelijk is voor het geheel:
- Kan het systeem blijven draaien zonder gewetensnood.
- Wordt het bijna onmogelijk om gerechtigheid te zoeken.
- Ontstaat een situatie waarin institutionele inertie zwaarder weegt dan menselijke waardigheid.
📌 Reflectie
Het benoemen van deze subsystemen als “radertjes” benadrukt een ontmenselijkt proces, waarin zorg zélf is getransformeerd tot productie. Om tot structurele verandering te komen, is het nodig om:
En het menselijke perspectief van het kind als moreel uitgangspunt te herstellen.
De mandaten en verantwoordelijkheden opnieuw te verdelen,
Toezicht te decentraliseren,
2. Van bescherming naar bewindvoering over het kind
🔒 Zorg als Beheersmodel: Van Mensbeeld naar Machtssysteem
Wat begon als bescherming – een nobel streven om kinderen veiligheid te bieden – is verworden tot een bestuurlijk beheersingsmodel waarin het kind niet langer wordt gezien als mens met rechten, maar als risicofactor die beheersbaar moet blijven.
Deze verschuiving is fundamenteel. In plaats van:
- Veiligheid creëren door herstel,
wordt er nu: - Onveiligheid beheerd door controle.
De structuur functioneert als een vorm van ‘bewindvoering’ over het leven van het kind:
- De autonomie van het kind wordt ingeperkt.
- De band met de buitenwereld wordt doorgesneden.
- Beslissingen worden genomen zonder daadwerkelijke participatie.
🧩 Vier kenmerken van deze beheerscultuur
1. Afsnijding van sociaal netwerk
Zodra een kind wordt geplaatst:
- Wordt het vaak fysiek én emotioneel losgekoppeld van ouders, familie, vrienden en vertrouwde begeleiders.
- Dit gebeurt onder het mom van neutraliteit of ‘rust creëren’, maar werkt feitelijk als emotionele isolatie.
📉 Implicatie: Het verlies van ankerpunten leidt tot verlies van identiteit, zelfvertrouwen en herstelkansen.
2. Controle zonder toezicht
In instellingen is er:
- Continue interne controle (reglementen, gedragscontracten, observatie).
- Maar geen externe controle die de belangen van het kind weegt of beschermt.
⚠️ Resultaat: Machtsuitoefening wordt niet begrensd door rechtsstatelijke principes, maar door interne procedures.
3. Emotionele verwaarlozing als ‘traumarespons’
Wanneer een kind zich terugtrekt, verdrietig is of weigert mee te werken:
- Wordt dat zelden gezien als een normale reactie op institutionele druk.
- Integendeel: het gedrag wordt medisch of psychologisch gelabeld als ‘traumarespons’.
❗ Gevolg: De oorzaak (het systeem) wordt genegeerd; het symptoom (het kind) wordt ‘behandeld’.
4. Gebrek aan participatie of inspraak
Kinderen:
- Hebben meestal geen stem bij beslissingen over hun verblijf, dagindeling of toekomst.
- Worden geobserveerd en geëvalueerd, maar zelden gehoord.
🔇 Verlies: Dit schaadt fundamenteel het recht op participatie zoals vastgelegd in artikel 12 van het VN-Kinderrechtenverdrag.
🩺 ‘Behandeling’ als juridische sluier
De term behandeling fungeert als een juridische rookgordijn:
- Zolang een instelling als ‘zorgsetting’ wordt aangeduid, gelden er andere regels.
- Veilig Thuis verliest dan formeel haar bevoegdheid, zelfs als er sprake is van misstanden.
- Extern toezicht wordt opgeschort omdat er verondersteld wordt dat het kind al ‘onder zorg’ is.
🧠 Ironie: De aanwezigheid van een behandelsetting legitimeert de afwezigheid van bescherming.
⚖️ Van beschermingsintentie naar structurele machtsuitoefening
Wat hier zichtbaar wordt, is de omkering van het zorgbegrip:
- Waar zorg bedoeld was als steun en veiligheid, wordt het in deze context:
- Een vorm van beheersing,
- Een systeem van uitsluiting van inspraak,
- En in sommige gevallen zelfs een institutionalisering van verwaarlozing.
Deze machtsuitoefening kent zelden juridische aansprakelijkheid omdat het systeem zichzelf structureel legitimeert.
📌 Reflectie
De overgang van bescherming naar beheersing is niet slechts een beleidsfout — het is een fundamentele ethische ontsporing. De instellingen handelen vanuit routine, maar het kind leeft de realiteit: isolatie, controle en stil verdriet.
👉 Wat nodig is:
En bovenal: herstel van het kind als rechtspersoon, geen beheersobject.
Hervorming van het toezichtkader
Herkenning van institutionele schade
3. Instellingen als ongetoetste macht
🧱 Instellingen als gesloten systemen
Zodra een kind in een instelling wordt geplaatst, vervalt veel van de externe bescherming die in andere opvoedsituaties vanzelfsprekend is:
- Geen ouders met juridische zeggenschap.
- Geen pleegouder die persoonlijk verantwoordelijk is.
- Geen externe partij die structureel meekijkt namens het kind.
⚠️ In deze vacuümpositie krijgen instellingen een bijna absolute zeggenschap over het dagelijkse leven, gedrag, en toekomstperspectief van het kind.
📌 Fundamenteel probleem: Deze instellingen hebben wel macht, maar nauwelijks tegenspraak.
🧒 Kwetsbaarheid als systeempositie
Kinderen in instellingen:
- Kunnen zichzelf juridisch niet verdedigen.
- Worden vaak niet geloofd, omdat hun verhaal niet past in het systeembeeld.
- Worden gediagnosticeerd of gelabeld als ‘instabiel’, wat de geloofwaardigheid ondermijnt.
- Hebben zelden een effectieve klachtenroute die leidt tot concrete verandering.
🧠 Deze kwetsbaarheid is structureel, geen gevolg van incidenten. Het systeem maakt kinderen monddood en machteloos.
🪙 Het narratief van instabiliteit
Door kinderen systematisch te framen als:
- “onvoorspelbaar”,
- “emotioneel onveilig”,
- of “niet in staat tot zelfregie”,
… wordt hun recht op participatie, inspraak en bezwaar geneutraliseerd. Alles wat ze zeggen, wordt gezien als ‘beperkt door hun toestand’. Zo ontstaat een diagnostisch verdedigingsmechanisme dat elk protest vooraf diskwalificeert.
📉 Effect: De instelling wordt immuun voor kritiek, want het kind is ‘het probleem’.
⚖️ Wat ontbreekt? Drie structurele waarborgen
1. 🛡️ Een onafhankelijke kinderombudsman mét mandaat binnen instellingen
- Niet enkel een klachtenloket op afstand.
- Maar een structureel ingebedde autoriteit met inspectierecht, vertrouwenspositie en doorzettingsmacht.
Zonder mandaat blijft het toezicht symbolisch — en daarmee tandeloos.
2. 🧍♂️ Wettelijk recht op externe vertrouwenspersonen
- Elk kind in een instelling moet het recht op een externe vertrouwenspersoon hebben.
- Niet gebonden aan de instelling of jeugdbescherming.
- Iemand die het verhaal van het kind onverkort noteert, ondersteunt, en indien nodig juridische stappen kan zetten.
Net als een advocaat voor een verdachte, heeft ook het kind bescherming nodig tegenover een machtig systeem.
3. 👁️ Een toezichtskader dat niet afhankelijk is van incidenten
- Het huidige toezicht (IGJ, Jeugdautoriteit) reageert pas ná incidenten.
- Maar kinderen in instellingen hebben juist structureel preventief toezicht nodig, dat:
- Onaangekondigde bezoeken uitvoert,
- Kinderen afzonderlijk spreekt,
- Rapportages verplicht openbaar maakt.
Zonder structureel toezicht ontstaat een blinde vlek, waarin macht zich ongehinderd kan ontwikkelen.
🚨 Instelling ≠ Gezin
Een instelling wordt vaak voorgesteld als vervangende opvoedomgeving. Maar:
- Een gezin heeft aansprakelijkheid, emotionele verbinding en sociale controle.
- Een instelling heeft protocol, hiërarchie en functieverantwoordelijkheid.
👉 De illusie dat instellingen gezinnen kunnen vervangen is gevaarlijk wanneer er geen ingebouwde tegenmacht bestaat.
📌 Reflectie
Zonder toezicht, mandaat en tegenkracht ontstaat structurele, geïnstitutionaliseerde macht. En macht zonder tegenmacht is per definitie een risico voor fundamentele rechten. Vooral als het gaat om kinderen die niemand meer hebben behalve het systeem zelf.
De vraag die gesteld moet worden is:
Wie beschermt het kind tegen de instelling die hem of haar zou moeten beschermen?
4. Het winstmotief: zorgen als valuta
💰 Zorg als markt, zorgen als munteenheid
In een systeem waarin jeugdzorg deels gecontracteerd en gefinancierd wordt op basis van indicaties, plaatsingsduur en zorgzwaarte, is een pijnlijke dynamiek ontstaan:
- Niet herstel of afbouw van zorg leidt tot middelen,
- Maar juist het voortduren of intensiveren van zorgen genereert bekostiging.
👉 Zorgen functioneren zo als valuta: hoe meer er zijn, hoe rijker het systeem gevoed wordt.
📈 Incentivestructuur: Hoe kwetsbaarheid bekostiging genereert
Elke zorgmelding – een vermoeden van onveiligheid, een vermoede stoornis, een gedragsopmerking – kan:
- De duur van een plaatsing verlengen.
- De intensiteit van begeleiding opschroeven.
- De toegang tot specialistische of gesloten jeugdhulp legitimeren.
- Het contact met ouders beperken of zelfs elimineren.
🔁 Elke “extra zorg” legitimeert meer interventie en controle, wat leidt tot meer financiering, wat weer ruimte creëert voor meer rapportage — en zo herhaalt de cyclus zich.
⚖️ Zorg als verdienmodel: ethische ontsporing
Instellingen hebben, bewust of onbewust, een financieel belang bij:
- Het klassificeren van risico’s,
- Het in stand houden van plaatsingen,
- En het ontwijken van herstelperspectief, want dat zou het traject beëindigen.
📌 In de praktijk betekent dit:
- Herstel ≠ wenselijk
- Rust = verdacht (→ onderliggend trauma?)
- Verandering = risico (→ stabiliteit moet bewaakt worden)
👉 Er ontstaat een omkering van morele logica: de kwetsbaarheid van het kind voedt het systeem, in plaats van dat het kind daaruit bevrijd wordt.
📉 “Hoe meer zorgen, hoe minder rechten”
- Elk dossier groeit. Met elke nieuwe aantekening verdwijnt het kind verder uit beeld.
- Een opeenstapeling van zorgen wordt bewijs voor instabiliteit, niet voor hulpbehoefte.
- Het recht op gezinshereniging, op inspraak, op vertrouwde netwerken raakt ondergesneeuwd in de diagnosecultuur.
❗ Cruciaal: Kwetsbaarheid wordt niet als signaal voor bescherming gezien, maar als rechtvaardiging voor beheersing.
🧠 Systemisch denken: Zorglogica zonder uitweg
Het systeem voedt zichzelf via een zorglogica zonder exit:
- Waar hulp bedoeld is als brug naar herstel, is het in praktijk vaak een verblijf zonder horizon.
- De enige manier waarop een traject eindigt, is wanneer het budget stopt – niet omdat het kind herstelt.
Zolang:
- Zorgen tot geld leiden,
- En herstel tot verlies van financiering,
… blijft het systeem rationeel en perverse prikkels volgen, ook als dat strijdig is met de belangen van het kind.
📌 Reflectie
Zorg zou een recht moeten zijn, geen product. Zorgen zouden moeten worden aangepakt en afgebouwd, niet gecatalogiseerd en verzilverd.
Maar in dit model geldt:
Hoe kwetsbaarder het kind, hoe sterker het systeem.
Hoe meer zorgen je kunt benoemen, hoe meer legitimiteit je krijgt.
En hoe langer je zorg kunt vasthouden, hoe stabieler je inkomstenbron.
🛑 Dit vraagt om een fundamentele herziening van:
- De financieringsmodellen,
- De uitkomstindicatoren,
- En de ethiek achter jeugdzorgbeleid.
5. Wat nu? Van constatering naar aansprakelijkheid
📌 Na de analyse komt de plicht tot handelen
Na de scherpe diagnose van het systeem – de zelfversterkende jeugdzorgmachine, het winstmotief, de institutionele inertie – kan neutraliteit geen optie meer zijn. Morele verontwaardiging zonder juridische actie is machteloos medeleven.
➡️ De kernvraag is nu:
Hoe vertalen we systeemkritiek naar effectieve aansprakelijkheid, herstel en rechtvaardigheid?
⚖️ 1. Juridisering van structurele misstanden
🔨 Artikel 6:162 BW – Onrechtmatige daad
Wanneer:
- Zorginstellingen fundamentele rechtsbeginselen schenden,
- Gecertificeerde instellingen of Veilig Thuis geen herstel bieden,
- De overheid tekortschiet in haar zorgplicht tegenover kwetsbare minderjarigen,
… dan is er sprake van een onrechtmatige daad op basis van art. 6:162 BW.
📚 Juridische gronden:
- Schending van artikel 12 van het VN-Kinderrechtenverdrag (recht op participatie).
- Schending van artikel 8 EVRM (familie- en privéleven).
- Schending van zorgvuldigheidsnormen binnen het bestuurs- en civielrecht.
🎯 Doel: Niet alleen herstel van schade, maar ook het doorbreken van systemische gewoontes door juridische correctie.
🧑⚖️ 2. Toezicht afdwingen binnen ‘zorgsettings’
Veel misstanden blijven onzichtbaar omdat toezicht eindigt zodra een instelling als behandelsetting is aangemerkt. Dit moet fundamenteel herzien worden:
🔍 Eis: Openstelling van Veilig Thuis-toezicht
- Onafhankelijk toezicht mag niet afhankelijk zijn van behandelstatus.
- Elke instelling waar een minderjarige verblijft, moet onder toezicht vallen van een buitenstaander met mandaat.
🧭 Richtsnoer: Zorgsetting ≠ toezichtvrij domein. Bescherming moet altijd actief zijn.
🧑💼 3. Activeren van gemeentelijke herstelbudgetten
In plaats van te investeren in verlengde plaatsingen, gesloten instellingen of dure juridische procedures, kunnen gemeenten:
- Budgetten inzetten voor hersteltrajecten binnen de familie, met:
- Intensieve begeleiding,
- Netwerkherstel,
- Coaching,
- Ambulante ondersteuning.
🧩 Deze aanpak:
- Is goedkoper op de lange termijn.
- Creëert duurzame perspectieven.
- Herstelt banden die door het systeem zijn doorgesneden.
💡 Voorstel: Gemeenten zouden verplicht moeten worden om herstelalternatieven actief te verkennen en transparant te rapporteren wanneer ze worden afgewezen.
🧒 4. Herdefinieer zorg: van controle naar relatie
“Instellingen zijn geen vervangende gezinnen. Kinderen zijn geen dossiers. Zorg mag nooit een gevangenis zijn.”
Deze slotzin vat alles samen. Zorg hoort:
- Geen controleinstrument te zijn.
- Geen systeem om gedrag af te dwingen.
- En al helemaal geen veroordelingsmechanisme zonder proces.
Het betekent:
- Terug naar relationele zorg, waar het kind mens is, geen object.
- Zorg als menselijke nabijheid, niet als systeemdiscipline.
🛡️ 5. Concrete actiestappen
Hieronder een actiegericht kader voor professionals, ouders, beleidsmakers en betrokken burgers:
| Stap | Actie | Doel |
|---|---|---|
| 1. | Melding bij IGJ en Inspectie Jeugd | Formele toezichtinterventie afdwingen |
| 2. | Juridische actie o.b.v. 6:162 BW | Aansprakelijkheid voor nalatigheid of institutioneel geweld |
| 3. | Klacht bij Veilig Thuis indien toezicht ontbreekt | Aanvechten van toezichtvrije instellingen |
| 4. | WOO-verzoeken indienen bij GI / Raad | Transparantie over besluitvorming afdwingen |
| 5. | Lokale politiek benaderen voor inzet herstelbudgetten | Gemeentelijke verantwoordelijkheid activeren |
| 6. | Publieke campagne of manifest ondertekenen | Bewustwording creëren & druk uitoefenen |
📣 Slotreflectie
Constateren is niet meer genoeg. Elke dag dat het systeem zichzelf bevestigt, groeit het onrecht. Het is tijd om dat systeem aan te spreken op wat het werkelijk is geworden: een gesloten machtssysteem waar zorg vaak slechts nog het alibi is.
🔔 “Zorg is pas zorg als het gericht is op herstel – niet op beheersing.”
Juridische Bijlage bij het Manifest ‘De Zorgmachine’
Betreft: Structurele uitsluiting van kinderen in instellingen zonder toezicht of herstelperspectief
Datum: 11 juni 2025 Opgesteld door: Stichting De Kamer van Sociale Waarden
1. Juridische grondslagen
a. Artikel 12 VN-Kinderrechtenverdrag (IVRK)
Elk kind dat in staat is zijn of haar mening te vormen, heeft het recht deze mening te uiten in alle aangelegenheden die het kind betreffen. De mening van het kind moet in overweging worden genomen naar gelang zijn of haar leeftijd en rijpheid. In de casus van Het kind (16,5 jaar) is dit recht volledig van toepassing.
b. Artikel 8 Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM)
Recht op eerbiediging van privé-, familie- en gezinsleven. Een institutionele plaatsing zonder gerechtvaardigde proportionaliteit en zonder actieve inspraak van het kind is in strijd met dit fundamenteel mensenrecht.
c. Artikel 1:265g lid 2 BW
De gecertificeerde instelling kan een schriftelijke aanwijzing geven; ouders of belanghebbenden kunnen de rechter verzoeken deze aanwijzing te wijzigen indien sprake is van gewijzigde omstandigheden. De afwijzing of negering van een dergelijk verzoek zonder toetsbare motivering vormt een schending van het recht op rechtsbescherming.
d. Artikel 6:162 BW – Onrechtmatige daad
Een overheidsinstelling of gecertificeerde jeugdzorginstantie handelt onrechtmatig wanneer:
- zij in strijd handelt met een wettelijke plicht,
- een fundamenteel rechtsbeginsel schendt,
- of een zorgvuldigheidsnorm ten opzichte van een ander (hier: het kind) niet in acht neemt.
2. Risico op institutionele mensenrechtenschendingen
Wanneer een minderjarige:
- zich in een instelling bevindt zonder lopend behandeltraject,
- geen wettelijke vertegenwoordiger heeft die haar belangen inhoudelijk verdedigt,
- geen toegang heeft tot extern toezicht of onafhankelijke vertrouwenspersonen,
… dan ontstaat een reëel risico op schending van haar grondrechten. Zeker indien signalen van herstel (bijvoorbeeld: wens om bij moeder te verblijven, medische indicatie MCDD, netwerkondersteuning, huisartsbegeleiding) genegeerd worden, is sprake van structurele nalatigheid en inertie.
3. Aanbevolen juridische en bestuurlijke stappen
- Melding bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)
- Van structureel toezichttekort binnen instellingen
- Van risico op rechtsongelijkheid t.o.v. pleegzorgsituaties
- Juridisch verzoek tot wijziging schriftelijke aanwijzing
- Indien nog niet toegewezen: art. 1:265g lid 2 BW
- Indienen van klacht bij Veilig Thuis & GI
- Wegens nalaten toezicht, gebrek aan participatie, en afwijzen herstelalternatieven
- Voorbereiding civiele aansprakelijkstelling (6:162 BW)
- Bij voortgezette institutionalisering zonder onderbouwde behandeling of herstelperspectief
- Opvragen Woo-stukken (Wet Open Overheid)
- Bij GI, Raad en Veilig Thuis om besluitvorming te toetsen op transparantie
4. Conclusie
De huidige institutionele plaatsing van het kind zonder behandeling, zonder toezicht van Veilig Thuis, en zonder facilitering van herstel, vormt een ernstige schending van kinderrechten en zorgvuldigheidsnormen. Indien binnen 14 dagen geen herstelmaatregelen worden ingezet, behouden wij ons het recht voor tot verdere juridische stappen over te gaan.
Namens:
Stichting De Kamer van Sociale Waarden
Laurastraat 87, 6471 JJ Eygelshoven
info@dekvsw.nl
Tel: +31(0)6 5344 5054
Nederlandse Bronnen en Referenties
Hieronder vind je een overzicht van 15 betrouwbare Nederlandse bronnen die relevant zijn voor het blogartikel “De Zorgmachine: Hoe Systemen Zichzelf Bevestigen en Kinderen Uitsluiten”. De bronnen zijn onderverdeeld in drie categorieën: wetenschappelijke publicaties, journalistieke of media-artikelen en juridische of beleidsdocumenten. Elke bron is voorzien van een korte toelichting op de relevantie.
📘 Wetenschappelijke Publicaties
- Jeugdigen en ouders recht doen: een pedagogisch en kinderrechtenperspectief
Maite Laura Sofia van Noort – Link
Relevantie: Onderzoekt hoe professionals in residentiële jeugdhulp omgaan met kinderrechten als basis voor pedagogisch handelen, wat inzicht biedt in de praktijk van kinderrechten binnen instellingen. - Kinderrechten in Nederland 2015-2020
Kinderrechten Collectief – Link
Relevantie: Biedt een overzicht van de situatie waarin kinderen opgroeien en de realisatie van hun rechten in Nederland, met aanbevelingen voor verbetering. - Het dilemma van de kinderrechter bij gesloten jeugdhulp
Maite Laura Sofia van Noort – Link
Relevantie: Analyseert de legitimatie van beslissingen tot gesloten jeugdhulp en de impact op kinderrechten. - Kinderrechten in Nederland – Jaarrapport Landelijke Jeugdmonitor 2021
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) – Link
Relevantie: Geeft inzicht in de naleving van kinderrechten in Nederland, met statistische onderbouwing. - Kinderrechten in Nederland – UNICEF
UNICEF Nederland – Link
Relevantie: Analyseert de kinderrechtensituatie van kwetsbare kinderen in Nederland, waaronder slachtoffers van kindermishandeling en kinderen in jeugdhulp.
📰 Journalistieke of Media-artikelen
- Nederland daalt op kinderrechtenranglijst, niet goed voorbereid op digitale toekomst
NOS Nieuws – Link
Relevantie: Bespreekt de daling van Nederland op de KidsRights Index en de zorgen over de kwaliteit van jeugdzorg. - Toezichthouder: toegankelijkheid jeugdzorg onder druk
NOS Nieuws – Link
Relevantie: Rapporteert over de zorgen van de Jeugdautoriteit over de toegankelijkheid en continuïteit van jeugdzorg. - Jeugdzorginstellingen onder verscherpt toezicht: ‘Jongeren opgesloten in kamer’
NU.nl – Link
Relevantie: Meldt over instellingen voor gesloten jeugdzorg die onder verscherpt toezicht zijn geplaatst vanwege het opsluiten van jongeren. - Gesloten jeugdzorg onder verscherpt toezicht van inspectie
LINDA.nl – Link
Relevantie: Bespreekt de verscherpte toezichtmaatregelen op gesloten jeugdzorginstellingen door de inspectie. - Kritiek op toezicht jeugdzorg: “Te makkelijk om rijk te worden over de ruggen van cliënten en gemeenten”
Pointer (KRO-NCRV) – Link
Relevantie: Onderzoekt de financiële prikkels binnen de jeugdzorg en de roep om beter toezicht.
⚖️ Juridische of Beleidsbronnen
- De Stand van de Jeugdzorg 2024
Jeugdautoriteit – Link
Relevantie: Geeft een actueel overzicht van de ontwikkelingen en knelpunten in de jeugdzorgsector. - Zorgen om hulpaanbod voor jongeren met complexe problematiek
Rijksoverheid – Link
Relevantie: Bespreekt de uitdagingen in het hulpaanbod voor jongeren met complexe problematiek en de noodzaak voor passende zorg. - Jeugdgezondheidszorg nu nog toegankelijk voor ieder kind
Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)
Link – Relevantie: Onderzoekt de toegankelijkheid van jeugdgezondheidszorg en de inspanningen om kwetsbare kinderen te bereiken. - Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd – Landelijk rapport 2021
Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) – Link
Relevantie: Evalueert de bescherming van kwetsbare kinderen en de effectiviteit van jeugdbescherming. - Het Kinderrechtencollectief Jaarverslag 2024
Kinderrechtencollectief – Link
Relevantie: Monitort politieke ontwikkelingen en beleid rondom kinderrechten en adviseert over verbeteringen.
Deze bronnen bieden een diepgaand inzicht in de complexe dynamiek van institutionele jeugdzorg, kinderrechten en de juridische en ethische kaders die van toepassing zijn. Ze kunnen dienen als fundament voor verdere analyse, beleidsontwikkeling en bewustwording binnen het domein van jeugdzorg en kinderbescherming.
Engelse Bronnen en Referenties
Hieronder vind je een zorgvuldig samengestelde lijst van 15 betrouwbare bronnen die relevant zijn voor het blogartikel “De Zorgmachine: Hoe Systemen Zichzelf Bevestigen en Kinderen Uitsluiten”. De bronnen zijn onderverdeeld in drie categorieën: wetenschappelijke publicaties, journalistieke of media-artikelen en juridische of beleidsbronnen. Elke bron is voorzien van een korte toelichting op de relevantie.
📘 Wetenschappelijke Publicaties
- Children’s right to participation in residential care: A staff-based study in Portugal
Magalhães, E., Calheiros, M. M., Carvalho, H., & Pinheiro, M.
Link
Relevantie: Onderzoekt hoe personeel in residentiële zorginstellingen de participatierechten van kinderen waarneemt en implementeert, wat inzicht biedt in de praktijk van kinderrechten binnen instellingen. - Emotional Psychological Impact of Institutionalization on Children and Adolescents
Da Cunha, J., & Barreyro, G. B.
Link
Relevantie: Bespreekt de psychologische en emotionele gevolgen van institutionalisering bij kinderen, waaronder cognitieve en sociale ontwikkelingsproblemen. - Institutionalisation and deinstitutionalisation of children: a systematic and integrative review
Van IJzendoorn, M. H., Bakermans-Kranenburg, M. J., & Juffer, F.
Link
Relevantie: Biedt een overzicht van de effecten van institutionalisering en de voordelen van deinstitutionalisering voor kinderen, met implicaties voor beleid en praktijk. - Participation in Residential Childcare: Safeguarding children’s rights through participation and complaint procedures
Equit, C. (Ed.)
Link
Relevantie: Analyseert hoe participatie- en klachtenprocedures in residentiële zorg bijdragen aan het waarborgen van kinderrechten. - Depression in Institutionalized Adolescents: The Role of Memories of Warmth and Safeness, Shame, and Self-Criticism
Cunha, M., Matos, M., & Faria, D.
Link
Relevantie: Onderzoekt de relatie tussen vroege herinneringen aan warmte en veiligheid en depressie bij geïnstitutionaliseerde adolescenten, met nadruk op schaamte en zelfkritiek.
📰 Journalistieke of Media-artikelen
- System Failures and the Realities of “Reform”: A Practical Understanding of Decision-Making in Child Welfare
Citedrive
Link
Relevantie: Bespreekt hoe systemische fouten en denkfouten binnen de jeugdzorg bijdragen aan ineffectieve hervormingen en besluitvorming. - The Current Issues in Child Welfare: Challenges, Solutions, and the Path Forward
Fathers Advocacy Network – Link
Relevantie: Belicht actuele uitdagingen in de jeugdzorg, waaronder systemische ongelijkheden en de noodzaak voor hervormingen. - The Tragic Reality of Child Abuse: Prevalence, Consequences, and a Case Study of Systemic Failures
The Neoliberal – Link
Relevantie: Onderzoekt hoe systemische tekortkomingen bijdragen aan kindermishandeling, met een casestudy ter illustratie. - Overuse of institutional care for children in Europe
The BMJ – Link
Relevantie: Analyseert het overmatig gebruik van institutionele zorg voor kinderen in Europa en de implicaties daarvan. - System conditions and inequalities in children’s social care
Nuffield Foundation – Link
Relevantie: Onderzoekt hoe systeemcondities en ongelijkheden de jeugdzorg beïnvloeden, met nadruk op preventieve diensten.
⚖️ Juridische of Beleidsbronnen
- Respect of the rights of children & young people living in institutional care
European Network of Ombudspersons for Children (ENOC) – Link
Relevantie: Rapport over de naleving van kinderrechten in institutionele zorg binnen Europa, met aanbevelingen voor verbetering. - Children in Institutions: The Beginning of the End?
UNICEF Innocenti Insight – Link
Relevantie: Bespreekt de wereldwijde trend van deinstitutionalisering van kinderzorg en de bijbehorende beleidsimplicaties. - Child Protection: Risk and the Moral Order
Parton, N., Thorpe, D., & Wattam, C. – Link
Relevantie: Biedt een kritische analyse van het kindbeschermingssysteem, met nadruk op morele en ethische overwegingen. - Ethics in Child Protection: A Nurses’ Perspective
International Society for the Prevention of Child Abuse and Neglect (ISPCAN) – Link
Relevantie: Bespreekt ethische dilemma’s waarmee verpleegkundigen worden geconfronteerd in de kinderbescherming. - Children and the Child Welfare System: Problems, Interventions, and Challenges
SpringerLink – Link
Relevantie: Analyseert de problemen en interventies binnen het jeugdzorgsysteem, met aandacht voor systemische uitdagingen.
Deze bronnen bieden een diepgaand inzicht in de complexe dynamiek van institutionele jeugdzorg, kinderrechten en de juridische en ethische kaders die van toepassing zijn. Ze kunnen dienen als fundament voor verdere analyse, beleidsontwikkeling en bewustwording binnen het domein van jeugdzorg en kinderbescherming.
