Door Alexander Groenheide
De Nationale DenkTank wil meedenken over maatschappelijke vernieuwing. Maar in hoeverre laat zij zelf zien wat ze predikt? Transparantie, participatie en democratische vernieuwing zijn terugkerende thema’s in haar rapporten – maar geldt dat ook voor haar eigen structuur? Of zijn we getuige van een denktank die zich beweegt binnen dezelfde gesloten circuits als de instituties die ze probeert te inspireren?
1. Beperkte transparantie over de werkwijze
De DenkTank publiceert elk jaar een rapport, maar hoe komt dat tot stand? Wie bepaalt de invalshoeken? Hoe worden ideeën geselecteerd, afgewezen of aangepast? Het proces is grotendeels onzichtbaar. Dit staat haaks op de waarden van een open samenleving. Een denktank die openheid predikt, zou haar eigen proces ook inzichtelijk moeten maken. Geen gesloten eindsprint, maar een open sprint met publiek mee-oordeel.
2. Geen open peer-to-peer structuur
Er is geen plek waar burgers of organisaties buiten de DenkTank hun ideeën kunnen inbrengen, volgen, reageren of integreren. Geen open repository van voorstellen, geen openbare deliberatie. Terwijl we juist nu platforms als metics.org, DAO’s en SSI-technologieën zien opkomen die deze vorm van peer-to-peer democratie ondersteunen.
3. Top-down selectieproces
De selectie van deelnemers verloopt traditioneel: via een motivatiebrief, selectiecommissie en beoordeling van cv’s. De onderwerpen worden grotendeels bepaald samen met (vaak grote) opdrachtgevers. Hierdoor ontbreekt de radicale gelijkwaardigheid die bij een echt bottom-up model hoort. En dus blijft de DenkTank gevangen in een vorm die ze zelf zou moeten uitdagen.
4. Geen structurele integratie met innovatieve netwerken
Er is tot nu toe geen spoor van samenwerking met initiatieven rond Self-Sovereign Identity (SSI), blended learning, competentiegericht samenwerken of open source burgernetwerken. Terwijl juist daar de experimenteerruimte ligt voor de democratie van morgen. Door gebrek aan aansluiting met deze vernieuwers, raakt de DenkTank mogelijk haar voorsprong kwijt.
5. De echte vernieuwing blijft buiten beeld
De Nationale DenkTank levert inhoudelijk interessante rapporten. Maar zolang haar werkwijze niet meegroeit met haar ambities, blijft ze in de kern een gestructureerde denktank – geen maatschappelijk laboratorium. De samenleving verandert sneller dan de structuren die haar proberen te begrijpen.
En tóch… de koffietafel is gedekt
Wat als we, net als in de vorige blog over SevenSenses, ook hier kiezen voor verbinding? Wat als de Nationale DenkTank durft te zeggen: “We weten het ook niet, laten we samen denken, bouwen, falen en opnieuw proberen”? Wat als we niet alleen denkers selecteren, maar denkers verbinden met doeners, ouders, buurtbewoners, hackers, leraren, mensen uit de praktijk?
Stel je voor: een DenkTank waarin competenties belangrijker zijn dan diploma’s. Waar niet alleen studenten of alumni welkom zijn, maar ook ervaringsdeskundigen, zorgers, twijfelaars en dromers. Waar elk idee publiek ontstaan en gezamenlijk gevalideerd wordt. Waar blockchain, SSI en open co-creatieplatforms niet ‘later’ komen, maar vandaag al centraal staan.
Laten we dan opnieuw beginnen
De uitnodiging staat: Laten we in gesprek gaan over een nieuwe vorm van denken – een open denktank die niet alleen nadenkt over de samenleving, maar haar ook durft te vertrouwen. Waar we onze verschillen inzetten als kracht, en waar kennis vloeit tussen mens en netwerk. Want dan is de koffietafel niet alleen de plek van overleg, maar ook van vernieuwing.
Zullen we daar samen koffie morsen?
Reageer of doe mee
Neem contact op met Alexander Groenheide van De Kamer van Sociale Waarden:
- Website: www.dekvsw.nl
- Email: info@dekvsw.nl
- Adres: Laurastraat 87, 6471 JJ Eygelshoven
Of reageer onder dit bericht. Laat weten waar jij denkt dat we de denktank opnieuw kunnen uitvinden. Alleen samen wordt denken weer echt van ons allemaal.
