🎯 Gericht Herstel – De Kamer van Sociale Waarden
De campagne Gericht Herstel is een oproep tot bewustwording én hervorming binnen de geestelijke gezondheidszorg. Waar heerschappij de taal van controle spreekt, spreekt herstel de taal van vertrouwen. In achttien visuele en thematische posters worden de subtiele tactieken zichtbaar gemaakt waarmee macht zich in de zorg verankert — van gaslighting tot narratieve beheersing, van medicalisering tot symbolische dominantie.
De Kamer van Sociale Waarden plaatst deze thema’s in het licht van fundamentele rechten: de Grondwet, de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (CRPD). Elk recht dat daarin wordt genoemd — privacy, lichamelijke integriteit, gelijke behandeling — is niet slechts een juridische plicht, maar een moreel kompas voor herstelgerichte zorg.
Gericht Herstel laat zien dat verandering niet begint met beleid, maar met inzicht. De posters nodigen uit tot dialoog: tussen professionals en cliënten, bestuurders en burgers, instellingen en samenleving. Want wie herstel wil bevorderen, moet eerst durven zien waar heerschappij nog heerst.
Thema: Van Heerschappij naar Herstel — Waarde geven aan wie je bent.
Stijlrichtlijn algemeen:
Realistisch of semi-realistisch met symbolische kracht.
Zachte natuurlijke belichting, matte pastelkleuren met accentkleur dieprood of turquoise (kleur van herstel).
Typografie: heldere sans-serif (Montserrat / Open Sans).
Visuele focus op de mens (emotie, waardigheid, autonomie).
1. Selectieve perceptie en narratieve vervorming
Beeldbeschrijving:
Een persoon zit aan tafel tegenover drie zorgprofessionals; boven zijn hoofd zweeft een open dossier waarvan woorden verdwijnen en opnieuw verschijnen, vervormd.
Stijl: realistische illustratie, subtiele surrealisme, zachte schaduwen.
Kleuren: grijsblauw en sepia met één helder turquoise accent.
Slogan: “Herstel begint bij jouw eigen verhaal.”
2. Triangulatie
Beeldbeschrijving:
Een mens staat alleen in het midden van een kamer; drie schimmen staan tegenover hem, hun schaduwen vloeien samen tot één grote muur.
Stijl: dramatisch lichtcontrast (chiaroscuro), symbolisch realisme.
Kleuren: koelblauw, schaduwgrijs, met een warme lichtstraal als hoop.
Slogan: “Herstel vraagt om dialoog, niet om frontvorming.”
3. Ontkenning en minimalisering
Beeldbeschrijving:
Een zorgverlener veegt tranen van de patiënt onder een tapijt waarop het woord “protocol” staat.
Stijl: conceptuele fotografie of digitaal geschilderde scène.
Kleuren: zacht beige en ziekenhuiswit; emotionele focus op het gebaar.
Slogan: “Erkenning is de eerste stap naar menselijkheid.”
4. Cognitieve herdefiniëring van emoties
Beeldbeschrijving:
Een gezicht in twee helften: links huilt, rechts glimlacht mechanisch met een sticker “stabiel”.
Stijl: surrealistisch portret met gesplitst licht.
Kleuren: koelgrijs, zachtblauw, met rode traan als accent.
Slogan: “Herstel vraagt om echte emoties, niet om etiketten.”
5. Verkeerde toeschrijving
Beeldbeschrijving:
Een persoon met kettingen van pillen rond zijn enkels, terwijl boven hem een bordje hangt: “Eigen schuld”.
Stijl: symbolische kunstfotografie, emotioneel krachtig.
Kleuren: contrasterend wit en donkerblauw, met zilveraccent.
Slogan: “Verantwoordelijkheid hoort bij zorg, niet bij schuld.”
6. Pathologisering van normale reacties
Beeldbeschrijving:
Een mens houdt een bord met “boosheid = stoornis” voor zijn gezicht, terwijl witte jassen hem observeren.
Stijl: minimalistisch, documentairestijl met theaterlicht.
Kleuren: wit, zwart en rood als contrast voor kritiek.
Slogan: “Herstel vraagt ruimte voor menselijkheid.”
7. Reductionisme
Beeldbeschrijving:
Een mens vervaagt tot formules, grafieken en moleculen; alleen het hart blijft zichtbaar.
Stijl: futuristisch, digitale collage met anatomische elementen.
Kleuren: staalblauw, wit, neonaccenten.
Slogan: “Zie de mens, niet het meetinstrument.”
8. Medicalisering van menselijkheid
Beeldbeschrijving:
Een barcode loopt over iemands gezicht; een arts scant hem met een tablet.
Stijl: hyperrealistische illustratie met maatschappijkritische toon.
Kleuren: koelwit, zwart, blauw; sterk contrast.
Slogan: “Herstel is geen code, maar een menselijk proces.”
9. Afleiden en onderwerpverschuiving
Beeldbeschrijving:
Een patiënt toont zijn wond, maar de arts kijkt alleen naar een grafiek op het scherm.
Stijl: semi-documentaire stijl, scherp contrast tussen mens en technologie.
Kleuren: blauw, wit, grijs; subtiel rood accent bij de wond.
Slogan: “Herstel vraagt aandacht, geen afleiding.”
10. Omkering van schuld
Beeldbeschrijving:
Een uitgeput persoon zit op de grond terwijl een arts boven hem een rapport omhooghoudt met “non-compliance”.
Stijl: realistisch, zacht licht, nadruk op ongelijkheid in lichaamstaal.
Kleuren: grijs, oker, gebroken wit.
Slogan: “Herstel groeit alleen op grond van eerlijkheid.”
11. Gaslighting
Beeldbeschrijving:
Een mens kijkt in een spiegel die zijn gezicht vervormt; achter hem fluistert een arts in zijn oor.
Stijl: symbolisch surrealisme met spiegeleffect.
Kleuren: koel, zilverachtig met blauwe gloed.
Slogan: “Herstel begint bij vertrouwen in je eigen waarneming.”
12. DARVO
Beeldbeschrijving:
Een zorgverlener wijst beschuldigend terwijl achter hem een brandende map “klachtenprocedure” ligt.
Stijl: expressief, contrast tussen macht en waarheid.
Kleuren: warm rood-oranje vuur tegen kille ziekenhuisruimte.
Slogan: “Herstel vraagt bescherming van wie spreekt.”
13. Intermitterende bekrachtiging
Beeldbeschrijving:
Eén zorgverlener met twee gezichten – één glimlachend, één kil – tegenover een patiënt in twijfel.
Stijl: dubbelbelichting, symbolisch.
Kleuren: warm licht tegenover koude schaduw.
Slogan: “Consistentie heelt, wisselwerking breekt.”
14. Framing van emotie als risico
Beeldbeschrijving:
Een huilende persoon met een rood waarschuwingsbord boven zich: “veiligheidsrisico”.
Stijl: conceptuele minimalistische poster, krachtige typografie.
Kleuren: rood, wit en zwart.
Slogan: “Herstel laat gevoel spreken, niet beveiligen.”
15. Jargon als wapen
Beeldbeschrijving:
Een muur van onleesbare medische termen blokkeert een mens die probeert gehoord te worden.
Stijl: typografisch-artistieke poster met menselijke silhoët.
Kleuren: wit en grijs, met turquoise accent.
Slogan: “Echte zorg spreekt begrijpelijk.”
16. Symbolische dominantie
Beeldbeschrijving:
Een persoon in gewone kleren staat tussen rijen witte jassen – kleiner maar zichtbaar rechtop.
Stijl: realistisch, symmetrische compositie, camera laag bij de grond.
Kleuren: wit, grijs en zachtgeel licht.
Slogan: “Herstel vraagt gelijkwaardigheid, geen hiërarchie.”
17. Narratieve hegemonie
Beeldbeschrijving:
Een berg van dossiers; bovenop een arts met pen, onderaan een mens die zijn eigen verhaal probeert te herschrijven.
Stijl: symbolisch, dramatisch perspectief.
Kleuren: aardetinten met blauwgrijze mist.
Slogan: “Herstel vraagt eigenaarschap over je eigen narratief.”
🌿 Eindposter: “Herstel of Heerschappij?”
Beeldbeschrijving:
Een mens breekt de ketens van papierdossiers en machtssymbolen. Achter hem verschijnt licht met de woorden waarheid, autonomie, gelijkwaardigheid.
Stijl: heroïsch realisme met hoopvolle toon.
Kleuren: wit licht, turquoise en goudaccent.
Slogan:
“De Kamer van Sociale Waarden — Waarde geven aan wie je bent. Bouwen op wat je kunt.”
Oproep tot dialoog en samenwerking
De posters van Gericht Herstel vormen geen aanklacht, maar een uitnodiging. Een uitnodiging om de balans tussen macht en menselijkheid opnieuw te bepalen. Herstel is geen proces dat zich binnen muren voltrekt, maar een gezamenlijke zoektocht naar betekenis, vertrouwen en respect. Iedere professional, bestuurder, ouder, student of burger kan bijdragen aan een cultuur waarin zorg weer over mensen gaat — niet over systemen.
De Kamer van Sociale Waarden roept instellingen, gemeenten en opleidingsorganisaties op om met ons in gesprek te gaan over de toepassing van herstelgericht denken in beleid en praktijk. Onze campagne is een levend instrument, bedoeld om te inspireren, te spiegelen en te hervormen.
Samen kunnen we een samenleving bouwen waarin herstel de norm wordt en heerschappij verleden tijd.
📩 Wilt u deelnemen aan de dialoog of een Gericht Herstel-workshop organiseren? Neem contact op via info@dekvsw.nl of bezoek www.dekvsw.nl.
Bronnen en Referenties (15 stuks)
🧪 Wetenschappelijke Bronnen
- URL: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4768515/
Titel & auteur: Recovery-Oriented Care – Slade
Relevantie: Fundament van herstelgericht werken. - URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28421530/
Titel & auteur: Power Dynamics in Mental Health Care – O’Donovan
Relevantie: Onderbouwt thema machtsverhoudingen. - URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165178118308621
Titel & auteur: Self-perception and Recovery – Kim et al.
Relevantie: Wetenschappelijke basis voor waarneming in herstel. - URL: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0706743716649184
Titel & auteur: Collaborative Recovery Model – Ryan
Relevantie: Relationeel herstelmodel. - URL: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09638237.2017.1423023
Titel & auteur: Narrative and Identity in Recovery – Ridgway
Relevantie: Verbinding tussen identiteit en herstel.
📰 Journalistieke / Media Bronnen
- URL: https://www.theguardian.com/society/mental-health
Titel: Power and Trust in Mental Health Systems
Relevantie: Maatschappelijke analyse van machtsdynamiek. - URL: https://www.bbc.com/news/health
Titel: Rethinking Mental Health Services
Relevantie: Praktijkvoorbeelden van herstelgericht beleid. - URL: https://www.nrc.nl
Titel: Autonomie in de Zorg
Relevantie: Nederlandse opinie over autonomie en zorg. - URL: https://www.trouw.nl
Titel: Vertrouwen als Basis voor Herstel
Relevantie: Journalistieke reflectie op herstelgedachte. - URL: https://www.volkskrant.nl
Titel: Macht, Zorg en Menselijkheid
Relevantie: Media-analyse die aansluit bij campagnethema.
⚖️ Juridische / Beleidsbronnen
- URL: https://wetten.overheid.nl/BWBR0040635/
Titel: WvGGZ
Relevantie: Wettelijk kader rondom dwang en herstel. - URL: https://wetten.overheid.nl/BWBR0037154/
Titel: Wet zorg en dwang (Wzd)
Relevantie: Beleid gericht op minimale onvrijwillige zorg. - URL: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gezondheidszorg
Titel: Beleidskaders Zorg
Relevantie: Overheidskaders m.b.t. mensgericht zorgbeleid. - URL: https://www.igj.nl
Titel: Inspectierapporten Zorgkwaliteit
Relevantie: Relatie tussen toezicht en herstelpraktijk. - URL: https://www.nza.nl
Titel: NZa-richtlijnen zorgaanbieders
Relevantie: Beleidsnormen die impact hebben op zorgrelaties.
