Invoering
Voor veel bijstandsgerechtigde families dwingt de Participatiewet tot alimentatie-afspraken die volledig voorbijgaan aan het belang van het kind. De alimentatie wordt niet aan het kind besteed, maar verrekend met de uitkering – waardoor het kind indirect geld ‘leko verliest’ aan de gemeente. Dit is geen abstract probleem; het is schrijnend, systematisch en noodzaakt dringend tot actie — ook bij de Hoge Raad.
Je leest er meer over in mijn eerder gepubliceerde artikel: “Hoe kinderen worden vergeten en ouders uitgesloten in de Participatiewet” → Lees hier
Wat staat er op het spel?
- Vrijwilligheid versus dwang
Artikel 55 van de Participatiewet legt bijstandsgerechtigde ouders de verplichting op om alimentatie te eisen – ongeacht of dat in het belang van het kind is. Dat raden we af: een alimentatie-overeenkomst is alleen legitiem wanneer beide ouders vrijwillig akkoord gaan. Als beide gedwongen worden, kan het nooit eerlijk zijn voor het kind. - Hoeveel staat er op het spel?
De kosten van de juridische strijd alleen al: ik heb inmiddels ruim €13.000 uitgegeven aan procedures om überhaupt bij de Hoge Raad te komen. Daarbij komt dat directe bijdragen aan kinderen – zoals schoolkosten, zorgverzekering of laptop – conservatief geschat €2.400–€6.000 per kind per jaar kunnen opleveren. Voor duizenden gezinnen betekent dit méér geld, méér autonomie en méér kindgerichte zorg. - Fundamenteel onrecht
Alimentatie bestaat om kinderen te helpen. Niet om gemeentelijke begrotingen te ondersteunen. Iedere euro die niet bij het kind terechtkomt is er een teveel. Laat dat duidelijk zijn.
Waarom dit nu?
- Ik heb – met gerechtelijke inspanning en duizenden euro’s betaald – de poort tot de Hoge Raad geopend. Die wacht erop om deze fundamentele vraag juridisch te toetsen: *Mag een alimentatie-overeenkomst worden opgelegd, ook als:
- die niet in het belang van het kind is,
- beide ouders gedwongen worden,
- en ouders geen medezeggenschap en genuanceerd overleg kunnen voeren?*
- Het is tijd dat deze verstoorde werkelijkheid onder de loep komt en wordt bijgestuurd. Artikel 3 van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) stelt duidelijk: “Het belang van het kind moet leidend zijn.”
Wat kunnen wij samen doen?
- Volg het initiatief: blijf op de hoogte van de juridische voortgang en deelname aan deze urgente zaak.
- Deel dit verhaal: maak dit zichtbaar bij vrienden, collega’s en beleidsmakers. Laat zien dat we hier samen voor in actie kunnen komen.
- Steun de petitie (komt binnenkort): onderteken, verspreid en laat zien dat dit geen geïsoleerd probleem is.
- Sluit je aan bij de campagne: als je expertise hebt, middelen kunt missen, of het gewoon onacceptabel vindt – laten we samenwerken voor systemische verandering.
Slotwoord
Kinderen verdienen zorg, stabiliteit en steun. Niet systeemcompensatie of administratieve kortingen. Wij staan nú voor de deur van de Hoge Raad – laten we met een bredere maatschappelijke stem aangeven: dit hoort niet. Kinderen mogen nooit de prijs betalen voor bestuurlijke onrechtvaardigheid.
Doe mee — want verandering begint bij bewustwording én collectieve actie.
Bronnen en Referenties
Juridische bronnen (wet- en regelgeving)
- Artikel 55 Participatiewet – nadere verplichtingen
https://wetten.legaltools.nl/participatiewet/artikel-55
Toelichting op de bevoegdheid van gemeenten om aanvullende plichten op te leggen. (wetten.legaltools.nl) - Participatiewet – officiële wettekst
https://wetten.overheid.nl/BWBR0015703/2025-07-01
Volledige tekst van de Participatiewet inclusief context en wijzigingen. (Wetten over de overheid)
Jurisprudentie (Hoge Raad)
- HR 1 november 2019 (ECLI:NL:HR:2019:1689)
https://opmaat.sdu.nl/content/ECLI_NL_HR_2019_1689
Uitspraak over de nietigheid van niet-wijzigingsbedingen bij kinderalimentatie. (OpMaat) - Cassatieblog – toelichting kinderalimentatie en contractvrijheid
https://cassatieblog.nl/personen-en-familierecht/kinderalimentatie-geen-contractsvrijheid-ten-nadele-van-kinderen/
Blog over het dwingendrechtelijke karakter van alimentatieafspraken. (Cassatieblog)
Praktische toelichting en commentaar
- Blog over het niet-wijzigingsbeding
https://www.mr-online.nl/niet-wijzigingsbeding-kinderalimentatie-en-bewust-afwijken-van-wettelijke-maatstaven/
Verdere uitleg over de uitspraak van 19 maart 2021 en 1 november 2019. (MR Online) - Bevoegdheid gemeenten voor nadere verplichtingen (commentaar)
https://www.sdu.nl/content/commentaar-op-participatiewet-artikel-55-nadere-verplichtingen
Juridische toelichting op gemeentelijke bevoegdheden binnen art. 55. (Sdu) - Blog over toepassing artikel 55 Participatiewet
https://www.ingeborglunenburg.nl/2015/02/21/de-bevoegdheid-tot-het-opleggen-van-nadere-verplichtingen/
Bespreking van discretionaire bevoegdheden bij bijstand. (Ingeborg Lunenburg Opleiding + Advies) - Regionale beleidsregels Participatiewet – verhaal via gemeente
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR363778
Voorbeeld van gemeentelijke toepassing van artikel 55 bij verhaal. (Lokale Regelgeving)
Beleidscontext & algemeen
- Participatiewet – algemene informatie Rijksoverheid
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/participatiewet
Context en werking van de Participatiewet. (Rijksoverheid) - Factsheet Participatiewet 2025-I
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2025/03/18/factsheet-particpatiewet-2025-i
Recente cijfers en ontwikkelingen in de Participatiewet. (Rijksoverheid)
