In ons nieuwste opiniestuk wordt gesteld dat de asielzorg in Nederland structureel ondergefinancierd blijft door bewuste politieke keuzes. Dit staat in schril contrast met het gemak waarmee bij acute crisissituaties wél miljarden worden vrijgemaakt. Bovendien wordt in het opiniestuk gewezen op het doelbewuste gebruik van polarisatie als politiek instrument rond dit thema. Een bijbehorende longread onderbouwt deze analyse met concrete cijfers uit recente Rijksbegrotingen, belicht relevante beleidsmaatregelen en uitspraken van politici, en bespreekt de juridische implicaties. Dit scherpe, analytische tweeluik zet het onderwerp neer als een maatschappelijk urgente kwestie en prikkelt de lezer tot verder lezen.
“Geen geld.” Die twee woorden vallen steevast als het over asielopvang gaat. Maar opmerkelijk genoeg klapt de portemonnee van de overheid juist wijd open in crisistijd. Toen de opvangcrisis vorig jaar escaleerde, bleek ineens meer dan een miljard euro extra nodig voor het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) – en dat geld kwam er ook: €375 miljoen extra voor 2024 en €700 miljoen voor 2025 bovenop eerdere verhogingen (nos.nl). Tijdens de coronacrisis was geld overigens evenmin een obstakel; tussen 2020 en 2023 gaf de overheid zo’n €82,9 miljard uit om de pandemie te bezweren (rekenkamer.nl). Blijkbaar is krapte in de schatkist een rekbaar begrip.
Waarom lukt het dan nooit om structureel te investeren in fatsoenlijke opvang? Het antwoord is pijnlijk: politiek opportunisme. Te lang is asielopvang chronisch onderbegroot – 21 van de afgelopen 23 jaar was er achteraf meer geld nodig dan begroot (rekenkamer.nl) (rekenkamer.nl). Pas als mensen in tenten of sporthallen slapen en het journaal er vol mee staat, wil Den Haag bijspringen. Zo’n crisis hoeft niet te gebeuren; het is een gevolg van keuzes.
En dan de retoriek. Terwijl we miljarden kunnen vrijmaken voor oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne of coronasteun, wordt bij andere groepen steevast een “vol=vol” en “eigen volk eerst”-kaart gespeeld. Het “wij versus zij” geluid klinkt luid: alsof asielzoekers de oorzaak zijn van woningnood of zorgtekorten. In werkelijkheid dragen decennia aan falend beleid rond woningbouw en zorg bij aan die problemen, maar de asielzoeker fungeert als zondebok (dezwijger.nl). Die verdeel-en-heerspolitiek is gevaarlijk: het creëert een vals beeld dat de kwetsbaren de schuld zijn van onze eigen problemen. Zo ontloopt de overheid verantwoordelijkheid en polariseert ze de samenleving doelbewust. Het wordt tijd om door dit politieke theater heen te prikken: geldgebrek is een keuze, en polarisatie een wapen.
