Op 27 januari 2025 ontving ik een waarschuwing. Mijn bestelbus, een voertuig dat ik inzet voor maatschappelijke hulpverlening, reed door de Zero-Emissiezone (ZE-zone) in Rotterdam. Volgens de gemeente was dit een overtreding. Ik kreeg geen boete, maar een waarschuwing dat na 1 mei 2025 dit wel het geval zou zijn. De volgende keer ben ik dus strafbaar. Maar wat betekent dit voor mij en vele anderen?
De ZE-zone heeft als doel de uitstoot van schadelijke stoffen te verminderen, en in essentie steun ik dit streven. Maar ik vraag me af of deze maatregel de juiste balans vindt tussen het beschermen van het milieu en het respecteren van mensenrechten en economische bestaanszekerheid. Is dit beleid werkelijk proportioneel?
Een beperking van mensenrechten?
Mensenrechten kunnen beperkt worden, maar alleen als deze beperkingen noodzakelijk, wettelijk bepaald en proportioneel zijn. Het recht op mobiliteit, ondernemerschap en het recht om hulp te verlenen zijn hier allemaal van toepassing. Wanneer deze rechten onder druk komen te staan zonder realistische overgangsmaatregelen, wordt het doel van de maatregel twijfelachtig.
De stopzetting van de subsidieregeling voor emissieloze voertuigen op 31 december 2024 – terwijl de Zero-Emissiezone pas vanaf 1 april 2025 handhaafbaar wordt – is een duidelijk voorbeeld van onevenwichtig beleid. Ondernemers en maatschappelijke initiatieven worden geconfronteerd met onoverkomelijke financiële lasten zonder enige vorm van redelijke compensatie of overgangsregeling.
Een ramp voor de middenstand
Op de Kruiskade in Rotterdam drijven talloze ondernemers hun zaak. Winkeliers, leveranciers en kleine ondernemers die afhankelijk zijn van voertuigen voor hun bedrijfsvoering. De maatregel dwingt hen tot dure investeringen of simpelweg hun deuren te sluiten. Is het acceptabel dat een beleid, bedoeld om de leefbaarheid te verbeteren, juist de economische basis onder een wijk vandaan slaat?
Wordt maatschappelijke hulpverlening een misdaad?
Mijn werk draait om maatschappelijke hulpverlening. Soms moet ik aanwezig zijn waar de overheid tekortschiet, bijvoorbeeld bij crises, daklozenopvang of het beschermen van kwetsbare groepen. Wat gebeurt er als ik met mijn bestelbus een noodsituatie moet aanpakken in een ZE-zone? Word ik dan een crimineel omdat ik iemand te hulp schiet? Hoe ver reikt de strafbaarheid van humanitair handelen onder deze nieuwe regelgeving?
Dit gaat echter niet alleen over stichtingen of rechtspersonen. Dit gaat over iedereen. Overheidsoptreden, of juist het uitblijven daarvan, en zelfs de schadelijke effecten van beleid kunnen op ieder moment ervoor zorgen dat mensen elkaar nodig hebben. Zorg voor elkaar is niet iets dat beperkt zou moeten blijven tot organisaties met een juridische status. Iedereen zou de mogelijkheid moeten hebben om deel uit te maken van een samenleving gebaseerd op liefde, samenwerking en zorg voor elkaar.
Geen Zero Emissie Zone in Eygelshoven
Ik kan me niet voorstellen dat in mijn woonplaats Eygelshoven de burgers een Zero Emissie Zone zouden kunnen afdwingen tegen hun eigen buren. Dat bewoners opeens de toegang tot hun eigen stad wordt ontzegd, zonder dat ze hier een eerlijke kans krijgen om zich aan te passen. Waarom accepteren we dan dat de middenstand en hulporganisaties in Rotterdam wél zo worden behandeld?
Is dit nog proportioneel?
Dit roept een fundamentele vraag op:
- Is het rechtvaardig dat milieubeleid wordt ingevoerd zonder dat er realistische alternatieven worden geboden?
- Moeten ondernemers en maatschappelijke organisaties opdraaien voor een overheidsbeslissing zonder voldoende compensatie?
- Wordt een wet die bedoeld is om de leefomgeving te verbeteren niet juist een instrument van economische en sociale uitsluiting?
Dit is hét moment om ons af te vragen welke samenleving wij willen. Gun ik iedereen een samenleving die leeft op basis van liefde, samenwerking en zorg voor elkaar? Absoluut. Maar hoe creëer je zo’n samenleving? Door gelijkwaardigheid te accepteren. Geen priority lanes voor reizigers, geen “ik ben beter dan jij want ik heb meer geld”. Nee, we erkennen elkaar als gelijken. En dat is nogal wat. Doet de overheid daar ook aan, of zijn ze juist bezig om zelfs hulporganisaties uit te sluiten die staan voor de zorg voor elkaar?
Ik roep beleidsmakers op om het proportionaliteitsbeginsel serieus te nemen. Het is tijd om een oplossing te vinden die zowel duurzaamheid als sociale rechtvaardigheid garandeert. Want als hulpverlening en ondernemerschap worden gecriminaliseerd, is het geen vooruitgang, maar een stap de afgrond af.
Brief aan de Gemeente Rotterdam:
Onderwerp: Vragen over de Zero Emission Zone en de gevolgen voor noodmaatregelen
Geachte heer/mevrouw,
Namens Stichting De Kamer van Sociale Waarden richt ik mij tot u met vragen over de gevolgen van de Zero Emission Zone (ZE-zone) in Rotterdam per 1 april 2025 voor onze maatschappelijke inzet.
Onze stichting beschikt over een bestelbus die wordt ingezet bij noodsituaties waarin snelle actie vereist is, bijvoorbeeld wanneer overheidsoptreden uitblijft bij crisismaatregelen of wanneer kwetsbare burgers bescherming nodig hebben. In dergelijke situaties is de aanwezigheid van onze bestelbus binnen de stadskern soms noodzakelijk.
De stopzetting van de Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfsauto’s (SEBA) op 31 december 2024 maakt een soepele transitie voor maatschappelijke organisaties als de onze problematisch. Dit roept bij ons de volgende vragen op:
- Wat zijn de juridische en financiële consequenties als wij met onze bestelbus incidenteel een ZE-zone betreden bij noodsituaties?
- Bestaat er een ontheffingsregeling voor voertuigen die worden ingezet voor sociale en humanitaire hulpverlening?
- Hoe wordt voorkomen dat wij, als maatschappelijke organisatie die mensen beschermt op momenten dat overheidsoptreden tekortschiet of zelfs schadelijk is, bestraft worden voor het uitvoeren van ons werk?
- Hoe wordt beoordeeld of een maatregel als deze niet leidt tot disproportionele bestraffing en onterechte criminalisering van organisaties en individuen die zich inzetten voor het maatschappelijk belang?
Wij verzoeken u om op korte termijn duidelijkheid te verschaffen over de mogelijkheden voor uitzonderingen of aangepaste regelingen voor maatschappelijk kritische voertuigen. Indien dergelijke regelingen ontbreken, vernemen wij graag hoe de proportionaliteit van deze maatregel wordt gewaarborgd en of er mogelijkheden zijn om dit binnen de regelgeving aan te passen.
Met vriendelijke groet,
Alexander Groenheide
Stichting De Kamer van Sociale Waarden
Laurastraat 87, 6471 JJ Eygelshoven
info@dekvsw.nl
https://dekvsw.nl
Op de zelfde dag overtrad ik ook de zero-emmissiezone op weg naar de notaris in Maastricht. Voor de oprichting van de Stichting.
Brief aan de Gemeente Maastricht:
Onderwerp: Reactie op waarschuwingsbrief zero-emissiezone
Gemeente Maastricht Afdeling Handhaving Postbus 1992 6201 BZ Maastricht
Geachte heer Humblet en mevrouw Reijnders,
Op 18 februari 2025 ontving ik uw waarschuwingsbrief betreffende mijn voertuig met kenteken ❤️❤️❤️❤️, dat op 27 januari 2025 in de zero-emissiezone van Maastricht reed. Ik begrijp de intentie achter de invoering van de zero-emissiezone, maar ik heb ernstige bezwaren over de proportionaliteit en uitvoerbaarheid van dit beleid, met name met betrekking tot maatschappelijke organisaties zoals de mijne.
Mijn voertuig wordt ingezet voor maatschappelijke hulpverlening. In situaties waarin de overheid tekortschiet, bied ik ondersteuning aan burgers die anders aan hun lot worden overgelaten. De mogelijkheid om snel en effectief te handelen is van cruciaal belang, maar de invoering van deze maatregel dreigt dit onmogelijk te maken. Het roept de fundamentele vraag op: wordt hulpverlening hiermee gecriminaliseerd?
Daarnaast wil ik wijzen op een gebrek aan redelijke overgangsmaatregelen. De subsidieregeling voor emissieloze voertuigen werd beëindigd op 31 december 2024, terwijl de handhaving van de zero-emissiezone pas per 1 mei 2025 start. Dit creëert een financieel vacuüm, waarin ondernemers en maatschappelijke organisaties geen realistische kans hebben gehad om zich aan te passen zonder onevenredige kosten.
Ik verzoek u daarom om duidelijkheid over de volgende punten:
- Is er een specifieke regeling of ontheffing voor voertuigen die worden ingezet voor maatschappelijke hulpverlening?
- Hoe wordt de proportionaliteit van dit beleid gewaarborgd, zodat hulporganisaties niet disproportioneel worden geraakt?
- Welke mogelijkheden zijn er voor ondernemers en maatschappelijke instellingen om binnen redelijke termijnen te voldoen aan de regelgeving zonder dat dit leidt tot economische schade of discontinuïteit van cruciale hulpverlening?
Ik zie uw schriftelijke reactie graag tegemoet. Indien gewenst, ben ik bereid om deze kwestie in een persoonlijk gesprek nader toe te lichten.
Met vriendelijke groet,
Alexander Groenheide
Stichting De Kamer van Sociale Waarden
Laurastraat 87, 6471 JJ Eygelshoven
info@dekvsw.nl
https://dekvsw.nl
