Een scherpe opiniebijdrage over vastgoeddruk, buitenlandse instroom, schuldgedreven kapitaalstromen en de noodzaak van sociale verankering aan de Costa Blanca.
De Spaanse zuid- en oostkust worden al jaren verkocht als een belofte van zon, rust, gezondheid en een betere levensfase. Voor velen uit Noord-Europa is Torrevieja, aan de Costa Blanca, precies dat geworden: een plek om opnieuw te beginnen, de laatste levensjaren in zachter klimaat door te brengen, of vermogen veilig onder te brengen in stenen. Maar achter die belofte groeit een ongemakkelijke werkelijkheid. Want waar rust wordt verkocht, neemt de verstedelijking toe. Waar levenskwaliteit wordt beloofd, stijgt de druk op grond, woningen en lokale gemeenschappen. En waar men spreekt over ontwikkeling, groeit in werkelijkheid vaak de afhankelijkheid van kapitaal, hypotheken en steeds agressievere vastgoedbemiddeling.
Wat in folders en verkoopgesprekken nog klinkt als mediterrane vooruitgang, laat zich op straat lezen als een andere werkelijkheid: een regio waarin de woning niet langer allereerst een thuis is, maar steeds vaker een financieel object. Een regio waarin de belofte van het zuiden steeds meer wordt omgezet in rendement voor bemiddelaars, ontwikkelaars en investeerders. En een regio waarin de vraag hardop gesteld moet worden: voor wie blijft deze belofte eigenlijk nog geloofwaardig?
Mijn betrokkenheid: niet alleen kijken, maar ook bijdragen
Als voorzitter van de Kamer van Sociale Waarden ondersteun ik momenteel mijn opstartende neef bij het vormgeven van producten en diensten die hij kan inzetten binnen zijn onderneming als makelaar. Hij is een jonge Nederlandse ondernemer die met passie, discipline en oprechte betrokkenheid zijn werk doet. Vrijwel dag en nacht staat hij klaar om klanten te begeleiden, eerlijk perspectief te bieden en hun belangen zorgvuldig te bewaken in een markt die snel, competitief en vaak meedogenloos is.
Mijn rol in die samenwerking ligt niet in het opjagen van transacties, maar in het versterken van de maatschappelijke en organisatorische kwaliteit eromheen. Samen werken wij aan de integratie van continuous property en operational management: een benadering die niet stopt bij de verkoop, maar die juist inzet op duurzaam beheer, onderhoud, continuïteit, lokale betrokkenheid en aansluiting van de aangekochte woning op de gemeenschap waarin zij staat.
Dat is voor mij geen bijzaak. Het is de kern. Want vastgoed dat uitsluitend wordt verkocht, maar niet sociaal wordt ingebed, vergroot op termijn de afstand tussen mens, buurt en eigendom. Wie woningen in een regio brengt, draagt ook verantwoordelijkheid voor de manier waarop die woningen daarna deel blijven uitmaken van het lokale leven.
De eerste bevindingen uit de regio
De observaties die ik hier deel, zijn mijn eerste bevindingen richting de provinciale omgeving, de makelaarsmaatschappij en de bredere vastgoedpraktijk in en rond Torrevieja. Niet om de sector collectief te veroordelen, maar om de kwaliteit van het instrument, de verkooppraktijk en de maatschappelijke gevolgen ervan scherper te benoemen.
Want Torrevieja staat niet op zichzelf. Dezelfde dynamiek zien we in andere gebieden waar grote aantallen Noord-Europeanen naartoe trekken: elders aan de Costa Blanca, maar ook aan de Costa del Sol, in Murcia, Almería, op de Balearen en op de Canarische Eilanden. Overal waar zon, bereikbaarheid, relatief koopkrachtige instroom en grootschalige projectontwikkeling samenkomen, zien we dezelfde spanning ontstaan: tussen wonen en verhandelen, tussen gemeenschap en rendement, tussen belofte en werkelijkheid.
Van zogenoemde hulp naar vastgoedprikkel
Wat in bestuurlijke en politieke taal jarenlang als hulp aan Zuid-Europa is gepresenteerd, heeft in de praktijk ook een andere uitwerking gehad. In de optiek die ik eerder heb uitgewerkt in het stuk ‘Niet in onze naam – aan de vaders van Europa’, is medeondertekening van grote gezamenlijke schulden niet slechts een abstract financieel mechanisme, maar ook een politieke keuze met ruimtelijke en sociale gevolgen.
Wanneer Noord-Europese samenlevingen worden verbonden aan schulden en financieringsconstructies die worden verkocht als solidariteit of hulp, ontstaan er tegelijk investeringsstromen, prijsprikkels en vermogensbewegingen die hun weg vinden naar precies die regio’s waar vastgoed aantrekkelijk en schaars wordt. Dat geldt ook voor delen van de Spaanse kust. De zogenaamde hulp eindigt dan niet bij publieke wederopbouw of regionale versterking alleen, maar werkt óók door in vastgoedprijzen, projectontwikkeling en een versnelde instroom van koopkracht van buitenaf.
Daarmee ontstaat een ongemakkelijke tegenstelling. Enerzijds wordt gesproken over ondersteuning van zuidelijke economieën. Anderzijds worden diezelfde gebieden in toenemende mate ingericht op internationale kopers, investeerders en kapitaalkrachtige verhuizers. De vraag dringt zich dan op of de financiële architectuur werkelijk in dienst staat van de bevolking, of vooral van marktvorming en bezitstransfer.
De migratie van Noord-Europeanen is niet alleen cultureel, maar ook financieel gestuurd
Veel Noord-Europeanen verhuizen niet uitsluitend naar Zuid-Spanje vanwege klimaat, gezondheid of levensstijl. Die factoren zijn reëel, maar zij worden versterkt door een financiële prikkel die samenhangt met waardestijging, fiscale vergelijking, vermogensbehoud en de veronderstelling dat men in het zuiden nog ‘meer huis voor minder geld’ krijgt. Zelfs wanneer de prijzen inmiddels hoog zijn geworden, blijft die gedachte werken.
Maar precies daar wordt het wrang. Want hoge prijzen betekenen niet dat er geen kwetsbaarheid is. Ook in deze regio worden woningen gekocht binnen financiële beperkingen, met hypotheken, hefboomconstructies en langdurige verplichtingen. De zon verandert niets aan de structuur van schuld. Wie denkt te verhuizen naar vrijheid, kan in werkelijkheid verhuizen naar een nieuwe vorm van afhankelijkheid.
De hypotheek als tweede verlies van soevereiniteit
Dat punt verdient meer aandacht dan het nu krijgt. Want als woningen steeds duurder worden en ook buitenlandse kopers hun toevlucht moeten nemen tot hypotheken, dan wordt niet alleen de lokale samenleving onder druk gezet, maar verliest ook de nieuwe bewoner een deel van zijn eigen autonomie. Dan wordt eigendom in juridische zin wel verkregen, maar in economische zin slechts onder voorwaarden geleefd.
Dat is precies waarom ik het woord soevereiniteit hier niet overdreven vind. Een samenleving die haar grond, haar woningen en haar toekomstige gebruiksruimte steeds meer verbindt aan schuld, verliest speelruimte. Niet alleen overheden, maar ook huishoudens. Niet alleen de lokale bevolking, maar ook de nieuwkomer. De woning wordt dan geen plek van herwonnen vrijheid, maar een contractueel verankerde afhankelijkheid binnen een bredere kapitaalorde.
Wie het zuiden binnenkomt vanuit een gevoel van bevrijding, moet zich dus afvragen of hij niet ongemerkt een nieuwe keten betreedt: die van financiering, marktsturing en voortdurende waardedruk.
De makelaar verkoopt niet eerst het huis, maar de opdracht
In Torrevieja en omgeving is de concurrentie tussen makelaars fors. Het gevecht begint daarom niet pas bij de koper, maar al bij de verkoper die moet kiezen aan wie hij zijn woning toevertrouwt. In zo’n markt worden slogans al snel instrumenten. Dan staat er op een bord: wij verkopen uw woning binnen drie maanden.
Dat klinkt daadkrachtig, maar in een markt waarin kopers klaarstaan, prijzen zijn gestegen en tientallen makelaars om dezelfde objecten vechten, is zo’n belofte niet per definitie een teken van uitzonderlijke kwaliteit. Het kan ook een wervingsmiddel zijn om de opdracht binnen te halen, waarna het gesprek later verschuift naar prijsverlaging, snelheid en concessies.
Precies daar moet de sector zichzelf durven bevragen. Want een snelle verkoopbelofte is aantrekkelijk zolang zij de klant beschermt. Maar zodra zij uitmondt in druk om de prijs te laten zakken of de woning snel richting investeerders te bewegen, verandert bemiddeling in sturing. En dan is niet langer duidelijk of de makelaar werkelijk de eigenaar dient, of vooral de transactie.
Kwetsbare verkopers lopen het meeste risico
Dit vraagstuk wordt extra urgent wanneer verkopers in financiële nood verkeren. Wie moet verkopen vanwege schulden, relatieproblemen, gezondheid, emigratie of leeftijd, staat zelden op gelijke voet met een marktpartij die de spelregels beter kent. Dan is de keuze van de makelaar geen commerciële bijzaak, maar een wezenlijke beschermingsvraag.
Juist in zulke omstandigheden is integere kwaliteit doorslaggevend. De competente makelaar belooft niet méér dan verantwoord is. Die werkt met reële waardebepalingen, heldere communicatie, transparantie over biedingsprocessen en bescherming van de onderhandelingspositie van de verkoper. Die begrijpt dat een woning voor de eigenaar vaak een levensonderdeel is, geen handelsfiche.
Daarom gaat deze kritiek niet over het afvallen van een beroepsgroep. Integendeel. Zij is juist bedoeld om de waarde van goede makelaars te onderscheiden van een verkoopcultuur die te gemakkelijk in slogans en schijnzekerheid vervalt.
Nieuwbouw zonder sociale verankering ondermijnt de belofte
Intussen wordt veel van de spanning in de regio afgedekt met één woord: nieuwbouw. Alsof bouwen op zichzelf al een antwoord is. Alsof meer volume automatisch betekent dat de woonvraag eerlijker wordt opgelost. Maar dat is te eenvoudig.
Want grootschalige nieuwbouw volgt vaak niet de primaire behoefte van de bestaande bevolking, maar de koopkracht van buiten. Daardoor groeit wel het aanbod in absolute zin, maar niet noodzakelijk de toegankelijkheid voor lokale bewoners. Er verrijzen nieuwe complexen, nieuwe straten, nieuwe clusters van vastgoed — terwijl de sociale basis onder het wonen juist dunner wordt.
Dan krijgt de regio een paradoxale ontwikkeling: zij groeit ruimtelijk, maar verliest maatschappelijk samenhang. Zij verkoopt rust, maar organiseert verdichting. Zij belooft kwaliteit van leven, maar maakt die steeds sterker afhankelijk van geld, beheerstructuren en toegang tot krediet.
Een andere vastgoedpraktijk is wel degelijk mogelijk
Juist daarom is het van belang dat de vastgoedpraktijk in deze regio een andere richting inslaat. Niet alleen verkoopkracht, maar ook beheer, onderhoud, lokale participatie en maatschappelijke aansluiting moeten onderdeel worden van het model.
Daar raakt onze inzet met continuous property en operational management aan een wezenlijk alternatief. Niet als marketingterm, maar als praktische route: woningen die na aankoop goed worden beheerd, verbonden blijven met lokale vakmensen, bijdragen aan werk en onderhoud in de regio, en niet losraken van de gemeenschap waarin zij staan. Dat vraagt om meer dan transacties. Dat vraagt om een langetermijnethiek.
Vastgoed verdient in deze regio een benadering die niet alleen kijkt naar wat een pand vandaag oplevert, maar ook naar wat een woning morgen betekent voor leefbaarheid, continuïteit en sociale waarde.
De belofte moet blijven — voor wie hier al woont én voor wie hier komt wonen
Dat is uiteindelijk de kern van dit opiniestuk. De belofte van Torrevieja en de Costa Blanca mag geen lege verkoopzin worden. Zij moet blijven bestaan — niet alleen voor investeerders, ontwikkelaars en bemiddelaars, maar juist voor de lokale bevolking én voor de mensen die hierheen komen in de hoop op rust, veiligheid, gezondheid en waardigheid.
Als de regio haar aantrekkingskracht bouwt op prijsopdrijving, schuld, eenzijdige projectontwikkeling en agressieve concurrentie tussen bemiddelaars, dan verdwijnt precies datgene wat haar ooit aantrekkelijk maakte. Dan wordt de belofte niet waargemaakt, maar uitgehold.
Daarom is het tijd om de discussie scherper te voeren. Over de kwaliteit van makelaardij. Over de bescherming van kwetsbare verkopers. Over de rol van hypotheken en schuld in een ogenschijnlijk vrije verhuisbeweging. Over de maatschappelijke gevolgen van buitenlandse instroom. En over de vraag of economische groei nog wel in verhouding staat tot sociale waarde.
Torrevieja kan méér zijn dan een markt. De Costa Blanca kan méér zijn dan een investeringslandschap. Maar dan moeten we ophouden om alleen de verkoop te vieren en eindelijk beginnen met het bewaken van de belofte.
Slotopmerking
Deze bijdrage is geschreven vanuit betrokkenheid, praktijkwaarneming en een waarden-gedreven visie op eigendom, gemeenschap en verantwoordelijkheid. Zij beoogt geen afbreuk te doen aan integere professionals in de sector, maar wil juist bijdragen aan een eerlijker, zorgvuldiger en maatschappelijk duurzamer vastgoedpraktijk voor de regio en haar bewoners.
Bronnen en referenties
A. Wetenschappelijke bronnen
1.
URL: https://www.mdpi.com/2071-1050/13/13/7485
Titel en auteur: Impact of Evictions and Tourist Apartments on the Residential Rental Market in Spain — Juan-Gabriel Gonzalez-Morales, Marina Checa-Olivas, Rafael Cano-Guervos
Relevantie: Laat zien dat een toename van toeristische appartementen samenhangt met stijgende residentiële huurprijzen in Spanje en helpt de koppeling tussen toerisme, woningmarkt en verdringing te onderbouwen. (MDPI)
2.
URL: https://www.mdpi.com/2071-1050/10/6/2043
Titel en auteur: Barcelona, Housing Rent Bubble in a Tourist City. Social Responses and Local Policies — Asunción Blanco-Romero, Macià Blázquez-Salom, Gemma Cànoves
Relevantie: Geeft een sterk referentiekader voor de stelling dat wonen in toeristische steden steeds vaker als marktgoed in plaats van sociaal recht wordt behandeld. (MDPI)
3.
URL: https://www.mdpi.com/2071-1050/17/23/10617
Titel en auteur: The Spanish Rental Market (2008–2025): Housing Policies, International Mobility, and Territorial Effects — Samuel Esteban Rodríguez, Zhaoyang Liu
Relevantie: Verbindt woningbeleid, migratie, toeristische druk en structurele krapte in Spanje, en is daarom direct bruikbaar voor de bredere analyse achter dit blogbericht. (MDPI)
4.
URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212571X25000563
Titel en auteur: ‘Málaga for living, not surviving’: Resident perceptions of overtourism, social injustice and urban governance — Abolfazl Siyamiyan Gorji, Seyedasaad Hosseini, Siamak Seyfi, Fernando Almeida-García, Rafael Cortes Macías, Alfredo Mena Navarro
Relevantie: Onderbouwt dat overtoerisme niet alleen een drukteprobleem is, maar ook een kwestie van sociale rechtvaardigheid, uitsluiting en gebrekkige governance. (ScienceDirect)
5.
URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666378326000012
Titel en auteur: When it rains, it pours. Digital nomads, platform real estate, and the housing crisis in Málaga — Ibán Díaz-Parra, Enrique España, Jaime Jover
Relevantie: Toont hoe nieuwe migratieprofielen en platformgedreven vastgoedlogica extra druk kunnen zetten op lokale huurmarkten in Zuid-Spaanse kuststeden. (ScienceDirect)
B. Journalistieke bronnen
6.
URL: https://elpais.com/expres/2025-01-26/cinco-datos-que-explican-la-compra-de-viviendas-de-extranjeros-en-espana.html
Titel en auteur: Cinco datos que explican la compra de viviendas de extranjeros en España — EL PAÍS Exprés / auteur niet vermeld in de geopende versie
Relevantie: Biedt compacte, bruikbare cijfers over buitenlandse woningaankopen, met expliciete verwijzing naar de hoge concentratie in Alicante. (El País)
7.
URL: https://elpais.com/economia/2025-04-24/los-extranjeros-aceleraron-la-compra-de-viviendas-de-mas-de-500000-euros-en-el-ultimo-ano-de-las-golden-visa.html
Titel en auteur: Los extranjeros aceleraron la compra de casas de más de 500.000 euros en el último año en que servían para la ‘golden visa’ — EL PAÍS Economía / auteur niet zichtbaar in de geopende snippet
Relevantie: Relevant voor het segment kapitaalkrachtige buitenlandse kopers en voor de koppeling tussen vastgoed, golden visa-logica en kustprovincies zoals Alicante. (El País)
8.
URL: https://www.thestar.com.my/news/world/2025/04/05/protesters-rally-across-spain-against-housing-crisis-tourist-flats
Titel en auteur: Protesters rally across Spain against housing crisis, tourist flats — Corina Pons, David Latona, Ana Cantero
Relevantie: Laat zien dat de spanningen rond huren, toeristische flats en woningtoegang in Spanje niet marginaal zijn, maar landelijk tot maatschappelijke protesten leiden. (thestar.com.my)
9.
URL: https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-05-22/sanchez-pushes-ahead-with-plan-to-tax-non-eu-home-buyers-100
Titel en auteur: Spain Pushes Ahead With Plan to Tax Non-EU Home Buyers 100% — Daniel Basteiro
Relevantie: Relevante bron voor het actuele politieke debat over buitenlandse vraag, woningtekorten en fiscale correcties op de Spaanse woningmarkt. (Bloomberg)
10.
URL: https://www.idealista.com/en/news/property-for-sale-in-spain/2026/02/10/883778-where-foreigners-look-to-buy-property-on-the-spanish-coast
Titel en auteur: Which foreigners are buying property on the Spanish coast — Cesca Rampley
Relevantie: Zeer bruikbaar omdat Torrevieja hierin expliciet verschijnt als de meest gezochte kustgemeente onder buitenlandse kopers. (Idealista)
C. Juridische en beleidsmatige bronnen
11.
URL: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2023-12203
Titel en auteur: Ley 12/2023, de 24 de mayo, por el derecho a la vivienda — Boletín Oficial del Estado / Gobierno de España
Relevantie: De centrale wettelijke basis voor het Spaanse woonrecht, met nadruk op de sociale functie van wonen en de publieke verantwoordelijkheid voor toegang tot behoorlijke huisvesting. (Boe)
12.
URL: https://www.lamoncloa.gob.es/lang/en/presidente/news/Paginas/2025/20250113-housing-forum.aspx
Titel en auteur: The President announces 12 new measures to strengthen the right to affordable housing — Gobierno de España, La Moncloa
Relevantie: Officiële beleidsbron die laat zien dat de Spaanse regering woningtoegang, regulering en betaalbaarheid als urgente nationale prioriteit behandelt. (lamoncloa.gob.es)
13.
URL: https://reforms-investments.ec.europa.eu/spains-recovery-and-resilience-plan_en
Titel en auteur: Spain’s recovery and resilience plan — European Commission
Relevantie: Belangrijk voor de context van Europese herstelmiddelen, publieke investeringen en de institutionele koppeling tussen herstelbeleid en woningmaatregelen in Spanje. (European Commission)
14.
URL: https://dogv.gva.es/datos/2024/08/07/pdf/2024_8209_es.pdf
Titel en auteur: Decreto Ley 9/2024, de 2 de agosto, del Consell, de modificación de la normativa reguladora de las viviendas de uso turístico — Generalitat Valenciana / DOGV
Relevantie: Relevante regionale norm voor toeristische woningen in de Valenciaanse Gemeenschap, precies de beleidslaag die meespeelt in kustplaatsen als Torrevieja. (cindi.gva.es)
15.
URL: https://torrevieja.es/es/urbanismo/texto-completo-pgou
Titel en auteur: Texto completo y Planos del PGOU — Ayuntamiento de Torrevieja
Relevantie: Lokale planologische bron voor ruimtelijke sturing, gebruikscompatibiliteit en de formele stedelijke context waarbinnen groei, nieuwbouw en woonkwaliteit moeten worden beoordeeld. (torrevieja.es)