Als ouders (of een alleenstaande ouder) komen te overlijden, is het belangrijk dat het gezag over hun kind(eren) goed geregeld is. Artikel 292 geeft ouders de wettelijke mogelijkheid om zelf te bepalen wie hun kind(eren) na hun overlijden onder zijn of haar hoede krijgt.
🔹 Lid 1 – Hoe kun je een voogd aanwijzen?
Een ouder kan bepalen wie na zijn of haar overlijden het gezag over de kinderen krijgt, op twee manieren:
- Via een uiterste wilsbeschikking (testament)
– Opgemaakt bij een notaris
– Hierin kan je iemand benoemen als voogd (of twee mensen als gezamenlijke voogden) - Via een aantekening in het gezagsregister
– Dit is eenvoudiger dan een testament
– Je kunt dit zelf regelen bij de rechtbank of online via Rechtspraak.nl
Beide methodes zijn wettelijk geldig.
🔹 Lid 2 – Geen rechtspersoon als voogd
Je mag geen organisatie of rechtspersoon (zoals een stichting of instelling) aanwijzen als voogd. Alleen natuurlijke personen (zoals een familielid, vriend of partner) kunnen worden benoemd.
➡️ Dit waarborgt dat de voogd altijd iemand is met een persoonlijke band tot het kind.
🔹 Lid 3 – Wat als beide ouders iemand aanwijzen?
Als beide ouders iemand anders aanwijzen als voogd (bijv. vader wijst zus aan, moeder wijst haar moeder aan), én ze overlijden tegelijk (of het is niet duidelijk wie eerst is overleden):
– Dan beslist de rechtbank ambtshalve welke aanwijzing gevolgd wordt.
📌 Dit gebeurt op basis van het belang van het kind, continuïteit van zorg, en geschiktheid van de aangewezen personen.
🔹 Lid 4 – Wat als je verschillende personen aanwijst in testament én gezagsregister?
Als een ouder twee verschillende personen heeft aangewezen (één in een testament, één via het gezagsregister), dan:
– Geldt de laatst gedane aanwijzing.
Dus: als je na je testament nog iemand anders aanwijst via het gezagsregister, heeft die tweede aanwijzing voorrang.
🧠 Wat betekent dit voor jou als ouder?
- Als je overlijdt, kan je kind onder voogdij komen van iemand die jij zelf hebt gekozen, mits je dit op de juiste manier hebt vastgelegd
- Het is slim om dit op tijd te regelen, zeker als je alleenstaand bent of co-ouderschap hebt
- Je kunt altijd je keuze wijzigen – via een nieuw testament of nieuwe aantekening in het gezagsregister
📌 Praktische tips
- Ga na of je al iets hebt geregeld in het gezagsregister of via een testament
- Spreek met de beoogde voogd over je wensen, waarden en opvoeding
- Vermijd verrassingen: communiceer je keuze (zeker bij complexe familieverhoudingen)
- Herzie je aanwijzing als je situatie verandert (scheiding, overlijden partner, etc.)
🎧 Samenvatting
– Ouders kunnen iemand aanwijzen als voogd voor na hun overlijden
– Dat kan via testament of via een inschrijving in het gezagsregister
– Alleen natuurlijke personen (geen organisaties) mogen voogd zijn
– Bij tegenstrijdige aanwijzingen geldt de laatste vastgelegde keuze
– Als beide ouders tegelijk overlijden en verschillende mensen hebben gekozen, beslist de rechter
💬 Dit artikel biedt ouders de mogelijkheid om zélf richting te geven aan de toekomst van hun kind, ook als ze er zelf niet meer zijn.